Hadis

Hadiste Metin Tenkidi

Elinizdeki kitap, hadislerin sonraki kuşaklara sağlıklı bir şekilde aktarılması yönünde İslâm bilginlerinin harcadıkları çabayı ana hatlarıyla ortaya koymaktadır. Kitap, yapılan çalışmaların eksikliklerine ve günümüzde hadis metinlerinin daha iyi değerlendirilebilmesi için yapılabileceklere de değinmektedir. Bu nedenle okurun, konuyla ilgili genel bir bakış açısı kazanacağı, geçmiş bilginlerin çabalarının boyutunu görebileceği ve günümüzde yapılması gerekenlerle ilgili bir bakış açısı kazanacağı ümit edilmektedir.

Hadislerde Bereket

Bereket ve Mübarek ifadeleri günlük dilde sıkça kullanılan kelimelerdendir. Alışveriş esnasında; esnaf müşterisine Bereket versin; müşteri de cevaben Bereketini gör; yemek üzerine varanın Bereketli olsun temennisinde bulunması bunlardandır. Darlık, kıtlık ve kuraklık zamanlarında da Bereket kesildi, Bereket kalktı gibi ifadeler kullanıldığı görülmektedir. Şüphesiz bu örnekleri çoğaltmak mümkündür. Bereket hayatımızın her anını kuşatmış olmasına rağmen Hz. Peygamber, çocuklarımıza Bereket isminin konulmasını istememiştir. Bu kitapta, Kur an ve hadislerde bereketli olduğu belirtilen başta Kur an, peygamberler olmak üzere zaman, mekân, hayvanlar ve bitkilerle ilgili rivayetler; bereketin nerelerde olduğu ve Hz. Peygamber'in bereket duasında bulunduğu ve bulunmadığı kişi ve durumlar incelendi. Mucizevî olaylarda sahabe, Hz. Peygamber'in bereket duası yaptıklarında, berekete bizzat şahit olmuşlardır. Rivayetlerde Hz. Peygamber'in evlenene, çocuğu olana, yeni doğmuş çocuğa, rahatsız çocuğa, iyilik yapana, dua isteyene, cenaze taşıyana gibi iyi davranışları yapanlara bereket duasında bulunduğu görülmektedir.

Hadisler ve Zihinlerdeki Sorular

Hadislerin bütünü bir yana her bir rivayete nasıl yaklaşmamız gerektiği hususunda günümüz Müslümanlarının zihin dünyalarında metodolojik bir bakış açısının olduğunu söylemek zordur. Akademisyenler başta olmak üzere, dinin ikinci kaynağını öğrenme çabasında olan müminlerin kafaları bu meselede oldukça karışıktır. Bununla birlikte, son zamanlarda yapılan ve işin daha başlangıç aşamasında olan yeni çalışmalar, ihtiyaç duyulan bakış açısının altyapısını oluşturma yolunda önemli mesafeler kat etmiştir. Elinizdeki kitap, bu çerçevede değerlendirilebilecek bir eserdir. Zira Şuayp Arnavut, eserleri milyonlarca basılan ve İslami ilimler alanında çalışan herkesin birkaç çalışmasından mutlaka yararlandığı çok önemli bir isimdir. Seksen dokuz yıllık ömrüne paralel olarak sahip olduğu müthiş birikimle günümüz hadisçilerinin önde geleni olarak kabul edilmeyi fazlasıyla hak etmektedir. İki kapak arasında hem onu tanımak hem de günümüz müminlerinin zihinlerinde dolaşan pek çok soruya cevap bulmak mümkün olacaktır. Kanaatimiz odur ki kitap okunduktan sonra okuyucunun düşünce dünyasını kurcalayan pek çok şüphe dağılıp gidecek ve hadislerin geneline yönelik güven daha da pekişecektir.

Hadis Usulü Yazıları

Bu kitapta, hadîs usûlünün çeşitli meseleleri mercek altına alınmıştır. Önce hadîs usûlünün doğuşu ve gelişim safhaları ile sistemin temel kavramları ele alınmış, sünnetin dindeki yeri ve Kur'ân-Sünnet ilişkisi kalın çizgilerle vurgulanmıştır. Ardından hadîs usûlünün bir bütün olarak değerlendirilmesine yer verilmiştir. Hem birer ders kitabı olarak, hem de sahih olanı olmayandan ayırma anlamında bir metot önermesi bakımından hadîs usûlünün mahiyeti tartışılmıştır.

Hadis Tartışmalarına Yeni Yaklaşımlar

İslâmî ilimler içinde en canlı alan hiç şüphe yok ki hadistir. Nitekim ülkemizin de dâhil olduğu İslâm ülkeleri yanında, dünyanın pek çok yerinde hadis alanının her konusuyla ilgili olarak yoğun çalışmalar yapılmaktadır. Elinizdeki kitap, farklı coğrafyalarda kaleme alınmış söz konusu makalelerden bir demeti okurla buluşturarak ülkemiz hadis çalışmalarına katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Hadis Problemleri

Güzelliklerin hep oralardan misallendirildiğini görüp, eski günlerin hasretiyle iç çeken günümüz Müslüman aydını, bugün aynı güzelliklerin neden yaşanamadığını sorgulamaktadır. Bunu yaparken, eksikliğin nereden başladığını görmekte ve «Kur'an-Sünnet» eksenli bir hayatı yeniden inşa etmek gerektiğine inanmaktadır. Sağlam ve sağlıklı bir ümmet oluşturabilmek için, bizlere ulaşan hadis malzemesinin tekrardan irdelenmesi ve rivayetler içinden güvenilir Kur'an yorumunu çıkarmanın önceliği olduğunu gözlemektedir. Geldiği safhadan sonra, gayretlerini tabiî olarak hadisin bu sahasına teksîf etmektedir. Bu duruma bakarak şunu rahatça söyleyebiliriz: İçinde yaşadığımız süreç, geleneği inkâr etmeden hadisin senede ilave olarak daha ziyade başka kriterlerle tahlîle tabi tutulacağı bir dönem olacaktır. Elinizdeki eser, bu yeni yaklaşımın örneklerini ihtiva eden bir çalışmadır.

Hadis Oksidentalizmi ve Fuat Sezgin

M. Fuat Sezgin, sahabe döneminden itibaren hadis kitabetinin ve yazılı hadis belgelerinin istinsah usulüne dair çok sayıda kayıtlı bilginin var olduğunu ileri sürmüştür. Ona göre, Isnad sistemi, hadis literatürünün oluşumunda temel teşkil etmiştir. O, senette hem yazılı kaynakların müellif isimleri hem de çok katı kurallar doğrultusunda kendilerine belirli eserleri rivayet etme izni verilen ravilerin isimleri bulunmaktadır. Birer dipnot hükmünde olan bu raviler aynı zamanda yazılı kaynaklara işaret etmektedir. Zira önceleri şimdiki gibi kitaplarda dipnot olarak kaynak eser gösterilmezdi. Direkt şahıs ismi yazılırdı. Bir rivayet, zincirine göre sıralanır, aynı zamanda da yazılı bir kaynağa dayanırdı. Dolayısı ile bu durum, hadislerin şifahi kültürden ziyade yazılı kaynaklara dayandığını göstermektedir. Çünkü rivayet zincirinde yer alan isimler, kendilerinden önceki kişilerden hadis nakledince, kendileri ve onları dinleyenler, bu nakillerin kimlere ve hangi yazılı belgelere dayandığını biliyorlardı. Bundan dolayı onlar çoğu zaman o yazılı belgelere atıfta bulunmaya ihtiyaç duymuyorlardı. Çükü o zaman için, bu durum bilinen bir bilimsel gerçek idi. Netice olarak isnad sistemi, Islâm'ın erken dönemine ait büyük ölçüde kaybolmuş edebiyatın yeni parçalarını tespit etmek ve hatta bazı eserleri yeniden inşa edebilmek için kullanacağımız önemli bir yoldur.

Hadis Metinleri 1

İlahiyat Fakültelerinde, Hadîs Metinleri dersinde okutulmak üzere, hazırladığımız bu birinci kitapta yer alan hadîsleri, Buhârî'nin Sahihinden seçtik. Bu seçmeyi yaparken iki şeyi hedefledik. Birincisi, olabildiğince Buhârî'nin hemen hemen her bölümünün değişik bablarından bir veya birkaç hadîs seçerek Sahihinin sistemi ve içeriği hakkında bilgi sahibi olmak; ikincisi de dînî, ahlâkî ve sosyal konular hakkında Hz. Peygamber'in ne söylediği konusunda bilgi sahibi olmak. Bu amaç doğrultusunda, Buhârî'nin bab başlıklarında yer alan birçok âyete de yer verdik. Bu noktada, hem Buhârî'nin bab başlıklarını nasıl oluşturduğu konusundaki yöntemini keşfetmek, hem âyetlerin mesajlarından yararlanmak, hem de Kur an-Sünnet bütünlüğünü ve Buhârî'nin bunu yansıtmadaki başarısını görmek gibi bir amaç hedefledik. Hadîsleri tercüme etmenin yanı sıra, imkân ölçüsünde yorumlamaya da çalıştık. Ancak her hadîsi yorumlama yoluna da gitmedik. Kitabımız, özellikle ders formatında hazırlandığı için öğrencinin yararını gözetmek gibi bir sorumluluk çerçevesinde hareket etmeye çalıştık.

Hadis İlminin Çözüm Bekleyen Meseleleri

Hadis rivayet külliyatı içinden Hz. Muhammed'e(s.a.v) ait olanlarla olmayanları birbirinden ayırmak oldukça zordur. Ayrıca bunu gerçekleştirme yönünde mutabık kalınacak genel geçer bir yöntem tespit etmek de neredeyse imkânsızdır. Bu nedenledir ki, rivayetlerdeki farklılıklar ümmet içindeki ihtilafları besleyen temel faktörlerden biri olmuştur. Elinizdeki kitap, peygamber anlayışının doğru bir şekilde oluşmasına, rivayetlerin geçirdiği serüveni anlamaya ve bu rivayetlerin bizlere ulaşmasına aracılık eden kişi ve kitapları daha iyi tanımamıza katkı sağlayabilecek bir yapıdadır.

Hadis 2

Halkımızın da istifade edeceğini düşündüğümüz, ama daha çok İlâhiyat Fakültelerinde Üçüncü Yarıyılda okutulan Hadîs-II dersleri hedef alınarak yaptığımız bu çalışma, daha önce neşrettiğimiz Hadîs-I adlı eserin devamı mahiyetindedir. Bu ciltte, daha çok pratik hayatımızla ilgili konulara ağırlık verilmiş, Hadîs-II dersi için; Hz. Peygamber ve Âile Hayatı, Müminin Vasıfları, Güzel Ahlâk, Kötü Ahlâk Tezahürleri ile İnsan Hakları ve Adâlet konularında hadîsler seçilmiştir. İlk ciltte olduğu gibi bu ciltte de hadîsler, büyük ölçüde kütüb-ü sitteden seçilmiş, seçilen hadîslerin kaynakları gösterilmiş, tercümeleri verilmiş ve gerekli görülen yerlerde de kısa açıklamalar yapılmıştır. Böylece hadîsi nasıl anlamamız gerektiği konusuna açıklık getirilmeye çalışılmıştır. Kitabın son bölümünde, bu hadîsleri rivâyet eden sahabîlerin biyografileri verilmiş, okunan hadîsle birlikte bunları görebilmek için de biyografiler alfabetik olarak sıralanmıştır. Ayrıca her râvînin rivâyet ettiği hadîslerin numaraları da kaydedilmiştir.

Hadis 1

Daha çok İlâhiyat Fakültelerinde ders kitabı olarak kullanılabileceğini düşündüğümüz bu eser, genel bir hadîs kültürü vermeyi amaçlamaktadır. Ama aynı zamanda Hz. Peygamberin düşünce dünyasını, yaşam tarzını, dünya görüşünü ve mantalitesini görmek isteyen, kısaca Allah Rasûlünün (as.) ahlâkını yaşamak isteyen herkes için de faydalı olacağından şüphe etmiyoruz. Kitapta Îmân, Temizlik, İbâdet, İnsan İlişkileri ve Dua olmak üzere beş konuda muhtelif hadîsler yer almaktadır. Bu hadîsler seçilirken, bizim bugünkü hayatımızla ilgili olanlarına dikkat edilmeye çalışılmıştır. Bununla da Hz. Peygamberin sünnetini, yaşadığımız hayatta aktif hale getirmek arzusu güdülmüştür. Hadîslerin çok büyük ekseriyeti, Kütüb-ü Sitteden seçilmiştir ve her birinin kaynaklarına atıfta bulunulmuştur. Kitapta ayrıca hadîsleri rivâyet eden sahabîlerin biyografileri verilmiştir. Arzu edenler için hemen okunan hadîsle birlikte bu biyografileri görebilmek için de alfabetik olarak sıralanmıştır. Ayrıca her râvînin rivâyet ettiği hadîslerin numaraları da kaydedilmiştir.

Geleneksel Hadis Yorumculuğu

Hz. Muhammed'in on yıllık Medine döneminin önemli bir kısmı bizlere aktanlmıştır. Medine'de, Mekke'ye göre serbest bir ortama kavuşulması ile sahabe sayısının her gün artması bunda etkili olmuştur. Rasülullah'a gösterilen yoğun ilgi neticesinde, yaşamının pek çok kesiti çoğunlukla birden fazla sahabi tarafından rivayet edilmiştir. Rivayet sayısının fazla olması, yaşadıklarının netleştirilmesinde olumlu katkı sağlamıştır. Ancak, içerdikleri farklılıkların uzlaştırılmasında zaman zaman zorluklar yaşanmıştır. Esas zorluk ise, hayli benzerlikler içeren bazı rivayetlerin, aynı olaydan mı yoksa farklı yaşam dilimlerinden mi bahsettiğinin tespitinde söz konusu olmuştur. Hadis yorumculan böylesi rivayetlerle karşılaştıklarında, çoğunlukla rivayetlerin farklı olaylardan söz ettiklerini benimsemişlerdir. Böylece, her bir rivayetin sahih olduğu, ravilerin bunları sağlıklı naklettiği, velhasıl içlerinde geçenlerin ayrı zamanlarda yaşandığı kabul edilmiştir. Elinizdeki çalışma, Buhâri'de geçen benzer içerikli rivayetlere İbn Hacer başta olmak üzere hadis yorumculannın nasıl yaklaştıklarını ele almaktadır. Bunu yaparken, onların ayn olaylardan bahsediyor kabul ettikleri rivayetlerin çoğunun içerdikleri farklılıklara rağmen aynı şeyden bahsettiklerini göstermeye çalışmaktadır. Böylece, son derece önemli bir problemi gündeme taşımakta ve hadis kitaplannda geçen yüzlerce hadisin bir araya getirilmek suretiyle metinlerin yeniden inşa edilmesi zaruretini ön plana çıkarmaktadır.

Eğitim ve Öğretime Dair Kırk Hadis

Kur'an'ın ilk inen âyeti, Oku emridir. Hz. Muhammed (s.a.v), Bedir savaşından sonra on Müslüman'a okuma-yazma öğreten esirleri hür bırakmak suretiyle, ilk okuma-yazma seferberliğini başlatmıştır. Yüce Allah (c.c.) kitabında: Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu? diyerek, bilen kişi olmanın üzerine dikkat çekmiştir. Hz. Peygamber (s.a.v.) her fırsatta Müslümanlara okumayı, öğrenmeyi ve ilim tahsil etmeyi tavsiye etmiştir. Bu kitapta, okumanın, öğrenmenin ve ilim tahsil etmenin önemine dikkat çeken hadis-i şerifleri, sizler için bir araya getirdik. Okuyucularımızın hadis-i şerifleri daha iyi anlamalarını sağlamak için kısa açıklamalarda bulunulmuştur.

Ayetler ve Hadislerle İslam Arapçalı

Bir Müslüman, bu kitapta açıklanan iman, ibadet ve ahlâk konularını dikkatle inceleyip anladığında, dinimiz hakkında kapsamlı ve yeterli bir bilgiye sahip olur. Bunları özümseyip, içselleştirip hakkıyla uyguladığında da gerçek anlamda bir mü'min olur. Bu kitap, başka kitaplar gibi bir kere okunup da kenara bırakılacak bir kitap değildir. Okurun elinin altında bulunması ve zaman zaman göz atması gereken bir kitaptır. Eğer okuyucu bunu yaparsa, hem imanı güçlenir, hem ibadet aşkı artar, hem de ahlâkı güzelleşir. Sonuçta da kendini Yüce Rabbine ve Sevgili Peygamberine sevdirir. Ailesine, çevresine, içinde yaşadığı topluma ve bütün insanlığa yararlı bir insan hâline gelir. Bu kitap, hadislerin bazı kimseler tarafından yok sayıldığı veya küçümsendiği günümüzde, Ehl-i Sünnet inancına uygun olarak hazırlandı. Âyet ve hadislerin yol göstericiliği esas alındı, tartışma götürmez büyük imam ve âlimlerimizin yorum ve görüşlerine yer verildi. Her kesimden insanın anlayabileceği bir dil kullanılmaya da özen gösterildi.

Ayetler ve Hadislerle İslam

Bir Müslüman bu kitapta açıklanan iman, ibadet ve ahlâk konularını dikkatle inceleyip anladığında, dinimiz hakkında kapsamlı ve yeterli bir bilgiye sahip olur. Bunları özümseyip, içselleştirip hakkıyla uyguladığında da gerçek anlamda bir mü'min olur. Bu kitap başka kitaplar gibi bir kere okunup da kenara bırakılacak bir kitap değildir. Okurun elinin altında bulunması ve zaman zaman göz atması gereken bir kitaptır. Eğer okuyucu bunu yaparsa, hem imanı güçlenir, hem ibadet aşkı artar, hem de ahlâkı güzelleşir. Sonuçta da kendini Yüce Rabbine ve Sevgili Peygamberine sevdirir. Ailesine, çevresine, içinde yaşadığı topluma ve bütün insanlığa yararlı bir insan hâline gelir. Bu kitap, hadislerin bazı kimseler tarafından yok sayıldığı veya küçümsendiği günümüzde, Ehl-i Sünnet inancına uygun olarak hazırlandı. Âyet ve hadislerin yol göstericiliği esas alındı, tartışma götürmez büyük imam ve âlimlerimizin yorum ve görüşlerine yer verildi. Her kesimden insanın anlayabileceği bir dil kullanılmaya da özen gösterildi.

Şemaili Şerife İmam Tirmizi

Bu eserinin ismi ŞEMÂİL’dir. Tabîat [yaratılış, görünüş, sûret, hilkat, husûsî hal ve tanınma sıfâtları, kişilik, hüviyyet] ma’nâlarındadır. Bu kitaba ŞEMÂİL isminin verilmesi, bir şeyi en şerefli kısmıyla isimlendirmek kabilindedir. Resûl-i ekrem (sallallahü teâlâ aleyhi ve sellem) hazretlerinin Sîret-i şerîfelerinden bahs olunduğu gibi, Sûret-i beşerilerinden de bahs olunur.

Anahatlarıyla Ahkam Hadisleri

Sünnet, dinimizin ikinci temel kaynağıdır. Sünnetin muhtevasına itikad, ahlak ve ahkam gibi konular dahildir. Ahkam konuları denilince ameli hayatımız ilgilendiren hususlar anlaşılmaktadır. Onun içindir ki, ahkam hadisleri üzerinde öteden beri önemle durulmuş, bu konuda müstakil eserler ortaya konulmuştur. Bir bütün olarak ahkam hadislerini incelemek oldukça hacimli eserlerin konusu olsa gerektir. Bu çalışmada örnek kabilinden çeşitli konularla alakalı ahkam hadislerini anahatlarıyla ele alacağız.

Hadis Tetkikleri

Hadis Tetkikleri, daha önce çeşitli dergilerde tarafımızdan neşredilen 21 yazıdan teşekkül eden bir kitap çalışmasıdır. Bu yazıların büyük bir kısmı ulusal/ uluslararası hakemli dergilerde araştırma makalesi olarak neşredilmiş, bir kısmı da ulusal/ uluslararası sempozyumlarda tebliğ olarak sunulmuş ve tam metin bildiri kitaplarında basılmıştır. ?İşte böylece, siz insanlara şahit olasınız, Peygamber de size şahit olsun diye sizi vasat (adaletli, itidalli ve örnek) bir ümmet yaptık (Bakara 2/143) âyetinin yüklediği görev ve sorumluluk gereği, doğru bir Peygamber tasavvuru son derece önem arz eder. Şüphesiz, doğru Peygamber tasavvuru Kur'ân, hadis ve siyer tetkikleri sayesinde oluşur. Bu tasavvurun şekillenmemesi durumunda ise ifrat ve tefritlerden korunarak orta yolun yolcusu olmak ve fazilete erişmek hiç de kolay değildir. Zira fazilet, orta yolun ahlâk ve karaktere dönüşüp süreklilik arz etmesi demektir. Bu mütevazı kitap, bu yolun inşasında şayet bir tuğla hizmeti görebilirse, yazarı ve aile efradı için en büyük saadet vesilesi olacaktır.

Oryantalist Hadis Anlayışı ve Eleştirisi

XIX. ve XX. yüzyıllar genelde İslâm özellikle de hadisle ilgili oryantalist çalışmaların yoğun olduğu bir dönemdir. Bu asırlarda yaklaşık altı yüz civarında oryantalist, telif, tercüme, neşir, ansiklopedi maddesi olmak üzere iki bine yakın çalışma yapmıştır. Bu dönemde oryantalist hadis anlayışının temelini Ignaz Goldziher atmış, Joseph Schacht ve onu takiben Gautier Herald A. Juynboll geliştirmiştir. Oryantalistlerin üstadı kabul edilen Goldziher'in eserleri özellikle müsteşrikler arasında en önemli kaynak kabul edilmiş, onlardan yapılan nakiller ileri sürülen birtakım görüş ve iddiaların delilleri olarak gösterilmiştir. Modern dönem araştırmalarında, genel olarak Goldziher'in ulaştığı neticeler ölçü olarak kabul edilmiş ve temel problemlerde olduğu gibi, teferruatta da ona atıfta bulunulmakla yetinilmiştir. Joseph Schacht ve Gautier Herald A. Juynboll da Goldziher'in özellikle hadis alanındaki görüşlerinin aşılamaz olduğunu ileri sürerek kendi misyonlarının onun başlattığı noktayı daha ileri götürmek olduğunu ifade etmişlerdir. Böylece sözü edilen üç oryantalist Batı'daki hadis araştırmalarının kurucusu ve belirleyicisi konumunu elde etmişlerdir. Hadislerin Hz. Peygamber'le hiçbir ilişkisinin bulunmadığı temel anlayışına dayanan oryantalistlerin kanaatleri, Müslümanlardan görüşlerinden tamamen farklıdır. Müslümanların araştırmaları, Hz. Peygamber'e ait olduğu iddia edilen bilgilerin ona (s.a.) ait olup olmadığını/sıhhatini tespit etmeyi amaçlarken; oryantalistlerin çalışmaları bu bilgilerin Müslümanlar tarafından ona (s.a.) ne zaman nispet edildiğini tespite yöneliktir. Oryantalistlerin hadislerle ilgili kullandıkları temel kavramlarından ?dating of traditions (hadislerin tarihlendirilmesi) ile kastettikleri de budur. Dolayısıyla oryantalistlerin hadislerle ilgili uyguladıkları yöntemler de kullandıkları kavramlar da Müslümanlarınkinden farklılık arz eder. Bu durum bir taraftan oryantalistlerin hadis araştırma alanları ve vardıkları sonuçların farkını diğer taraftan temel İslâm kaynaklarını kullanmadaki başarıları ile tarafsız davranıp davranmadıklarını ortaya koymayı gerektirmektedir.

Hadiste Nasih Mensüh Meselesi

Sünnetin bünyesindeki önemli meselelerden biri de İslâmi edebiyatta muhtelif yönlerden ele alınmış, zamanın şart ve imkânları nisbetinde işlenmiş olan nesih konusudur. Ancak bu konu, zaman zaman yeniden ele alınma ve yeni çalışmalara ihtiyaç duyma istidadındadır! Bu bakımdan gerek teorik nesih meseleleri ve gerekse örnekler üzerinde oldukça toplu, mukayeseli bilgi edinmek isteyenler için bu eserin hizmet vereceğini ümit etmekteyiz. Ayrıca bu çalışmanın en mühim neticelerinden birisi belki de birincisi sünnete yaklaşacak olanlara her zaman korkunç bir engel olarak gösterilen nesh'in; zannedildiğinden daha mûnis, sünnetle amele mâni değil, yardımcı olduğunu ve misallerin mahdutluğunu göstermesi olacaktır. Bilhassa misâller kısmı, özellikle şerhsiz hadis tercümelerinin yaygın olarak neşredildiği ülkemizde her türden okuyucuya, herhangi bir dinî meselede nesih olup olmadığı konusunda kısa da olsa bir bilgi verecektir.

Hadis Usulü Ahmet Yücel

Hadis usûlü, Hz. Peygambere ait bilgilerin aslına uygun nakli ile Ona ait olanla olmayanı ayırt etmek amacıyla konulan prensipleri belirleyip bunlarla ilgili terimleri konu edinen bir ilimdir. Sözü edilen prensipler büyük çoğunluğu rivâyet döneminde olmak üzere tarihi süreçte ihtiyaca göre belirlenmiş, uygulanmış ve geliştirilmiştir. Bu sebeple hadisle ilgili rivâyet prensiplerini ve oluşan kavramları doğru olarak kavrayabilmek tarihi süreç içindeki gelişimlerini dikkate almayı gerektirmektedir İlahiyat Fakültelerinde lisans seviyesinde ders kitabı olması amacıyla telif edilen bu eserde hadis usûlü prensipleri ortaya çıktıkları tarihi süreçleri ve farklı yaklaşımlar da dikkate alınarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. Konuların ana çerçevesi sunulduktan sonra detaylarıyla ilgili ileri seviyede araştırma yapmak için temel kaynaklarına işaret edilmiştir.

Hadis Öğrenimi Tarihi ve Güncel Boyut

İlk örneklerini Hz. Peygamberin uygulamaları ve tavsiyelerinden alan İslâm eğitimi, kendine has çerçevesi içerisinde kurumlaşmış ve bu eğitimin âdâb denilen uyulması gerekli kâide ve uygulanması lüzumlu teknikleri, zaman içinde müstakil eserlerle ortaya konulmuştur. Daha önce, Hatib Bağdadîye Göre Hadis Öğrenimi adıyla birkaç kez basılmış olan ve bu defa iki bölümlü bir muhtevâya kavuşturduğumuz bu kitapçıkta günümüzün hadis öğrenimine hem tarihî boyutta bakmaya hem de günümüzdeki durumu belli ölçüde yansıtmaya gayret edilmiştir.

Buharide Namaz

Kur’ân-ı Kerîm’de sık sık emredilen ve ikâme edilmesi istenilen namaz, Rasûlullah (s.a.s.) Efendimiz'in hayatında tatbikatını bulmuş ve bir taraftan nesilden nesile öğretilerek gelirken, diğer taraftan da hadis-i şerifler vasıtasıyla bizlere bütün tafsilatıyla nakledilmiştir. Rasûlullah (s.a.s) namazı en güzel şekilde kılmıi ashab-ı kiram büyük bir şevk ve hassasiyetle onu gözlemiş, tâbîîn ve günümüze kadar onları ihsan ile takip eden âlimlerimiz de büyük bir titizlikle o müşahedeleri bizlere aktarmışlardır. Bu kitapta işte bu rivayetleri göreceğiz. Buhârî'nin namaz bablarında zikrettiği hadisleri kısa kısa açıklayarak namazla ilgili meseleleri ele alacağız.

Hadislerle Peygamber Ahlakı

Hadisler Işığında Güvenli Yarınlara

Güvenilirlilik; emniyet ve asayişin, huzur ve saadetin, birlik ve beraberliğin, barış içinde yaşamanın temel unsurlarından birisidir. Emniyet ve asayişin olmadığı bir ortamda mutluluğun varlığı söz konusu olamaz. Onun için, Hz. Peygamber'in getirdiği din ve O'nun yaşantısı, güvenilirlik üzerine müessestir. Hz. Peygamber (sav) hayatı boyunca ferdi, ailevi ve içtimai sahalarda sürekli emniyetin tesisine çalışmıştır. Zira emniyet ve güven, dünya ve ahiret mutluluğun esasıdır.

Binbir Hadisi Şerif

1001 Hadis-i Şerif Tercüme ve İzahı

KENZÜ'L İRFAN adlı bu eser, çoğunluğu ahlak ve ibadet ile ilgili 138 konuda 1001 hadis ve tercümesini ihtiva etmektedir. Muhammed Es'ad Erbili, ana dili Türkçe olmakla beraber aynı kuvvetle Arapça, Farsça ve Kürtçe de bilirdi. Divanı ve diğer eserleri buna delildir. O'nun Türkçeyi kullanmaktaki liyakati ve şiirlerindeki başarısını Necip Fazıl şöyle ifade etmektedir: "Esad Efendinin Kenzü'l-İrfan isimli eserinde asli metne ve Osmanlıca'ya büyük bir sadakat ve hakimiyet müşahede ettiğimi belirtmek borcundayız..." "Şiirlerine gelince bunlar, Şeyh Es'ad Efendi'nin bir hassasiyet ve şiir kabiliyyetine malik bulunduklarına işarettir..."

114 Kudsi Hadisi Şerif

“Kudsî Hadîs’e” “kudsî” denmesi bir yönüyle Allah Teâlâ’ya ait, “Hadîs” denmesi de bir yönüyle Resûlullah (s.a.v.)’a olmasındandır. Allah Teâlâ’ya ait olan yönü, Kudsî hadîsin, vahiy veya ilham yoluyla, rüyada veya Mirac’da Rasûlullah’a Allah Teâlâ tarafından mânâ olarak bildirilmiş olmasıdır. Rasûlullah’a ait olan yönü, Rasûlullah (s.a.v.)’in bildirilen bu ilâhi (kudsî) mânâları kendi sözü (ifadesi) ile nakletmesidir. Böylece, Rasûlullah’ın hadîs-i şerifleri ikiye ayrılıyor: Hem lâfız ve hem de mânâca Rasûlullah’a ait olana “Hadîs-i Nebevî”; mânâca Allah Teâlâ’ya, lâfızca (ifade) Rasûlullah’a ait olana da “Hadis-i Kudsî” denmektedir.