Sufi Kitap

Şifaül Esrar

Osmanlı tasavvufunun XV-XIX. asırlar arasındaki en büyük mektebi olan ve kırktan fazla kolu ile bütün Osmanlı coğrafyasına yayılan Halvetiyye’nin ilk merkezi Bakü, Pir-i Sânisi Seyyid Yahya Şirvanî idi. Anadolu’dan akın akın Seyyid Yahya’nın hankâhına gelen hakikat âşıkları, buradan aldıkları ilim ve irfanı, yeni bir Yesevî ruhu ile yıllar boyu Anadolu’ya taşıdılar. Edebî ve tasavvufî kültürümüzün şaheserlerinden Şifaü’l-Esrar’ın yolculuğu böyle başladı. Aldatmayan saf hakikatten bahseden Şifaü’l-Esrar, ruhumuzu, kalbimizi ve düşüncemizi temizleme, arıtma ve arındırma yollarını gösterir; beşeriyete kurtuluş müjdeleri gönderir. Ruh medeniyetimizin manevî şifreleri onun satırlarında gizlidir. Şifaü’l-Esrar, Kur’an ve Hz. Muhammed’in(sav) nurlu yolunda dosdoğru giderek, İmam Buharî’den İmam Ebu Hanife’ye, Hz. Ali’den Cafer-i Sadık’a, Nizamî Gencevî’den Mevlâna’ya, Ahmed Yesevî’den Yunus Emre’ye, Sühreverdî’den Şems-i Tebrizî’ye uzanan sağlam ve sahih bir medeniyet dünyasını resmeder. “Aşk perdeyi yırtmak, sırları açmaktır. Aşk âşığı öldüren derttir, ancak âşık bununla iftihar eder. Aşk, hastalıktır ve onun devası kendisindedir. Aşk şaraptır. Mecnunlar onu sevgi kadehi ile içerler de sonra köyler ve şehirler onlara dar gelir. Aşk muhabbetin en son derecesidir.” Kitabı yayına hazırlayan: Doç. Dr. Mehmet Rıhtım

Anadolunun Ruhu Tasavvuf

Anadolu’nun Ruhu, Prof. Dr. Mahmud Erol Kılıç’la tasavvuf, felsefe ve siyaset üzerine yapılmış söyleşilerden oluşuyor. Kılıç, söyleşi-kitap türündeki eserde genel manada ezoterizmin, hususi manada irfani geleneğin felsefi referans arayışındaki modern Türkiye’ye sunduğu imkânları ortaya koyuyor. Dünyada tasavvuf düşüncesi alanında söz sahibi olan Kılıç, gelenekteki dört katmanlı din anlayışının dinî tefekkür dünyasındaki sığlık ve yüzeyselliğin terapisinde nasıl önemli bir yere sahip olduğunu örneklerle anlatıyor. Peygamber dilinden söylenen "Rabbim bana şeylerin hakikatini göster" düsturunu insani hayatın her alanına taşıyarak suretten manaya, kılıftan öze doğru bir yolculuğa çıkmanın “anlama”daki önemini vurguluyor. Osmanlı ariflerinin "Biz iki anneden süt emdik" sözlerinin izini sürerek İbn Arabî ve Mevlânâ'dan Anadolu insanının aydınlanmasındaki iki büyük kurucu figür olarak bahsediyor. Bu söyleşiler bütününden çıkan mesaj çok çarpıcı. Kılıç, tarihte hiçbir kurucu rolü olmamış marjinal grup ve düşünüş tarzlarının dahi imtiyazlar elde edebildiği günümüzde mazlum "tasavvuf"a hakkının ne zaman teslim edileceğini soruyor, soruşturuyor, sorguluyor...

Aşka Yolculuk

Mânevî yaşamı bugün âdetâ bir çöle dönüşmüş günümüz Türkiye’sinde, bir modern zamanlar Rabia’sı olan Cemâlnur Sargut Hanımefendi, tasavvuf irfanına olan derin vukûfiyeti, tükenmez aşkı ve bilgisi ile karşımıza çıkmaktadır. Elinizdeki kitap, tasavvufî geleneğin, Ahmed Rifâî, Kenan Rifâî, Meşkure Sargut ve Samiha Ayverdi tezgahlarından geçerek, zikir ve sohbetl kemâle ermiş bir Allah âşıkı, bir Resul sevdalısı ve dört büyük yol’un sadık bir izleyicisi olan bu bilge hanımefendiyle yapılan ve saatler süren bir söyleşinin meyvesidir. Cemâlnur Sargut’la gerçekleştirilen bu sohbetlerde, Efendimiz’den, tevhidin sırlarından, semânın hakikatinden, Ahmed Rifâî Hazretlerinin o muazzam dünyasından, Rifâîlik, Kadirîlik, Şâzelîlik ve Mevlevîliğin gürül gürül çağlayan inisiyatik ırmaklarından, Kenan Rifâî ve sadık izleyicilerinden, yol’un esaslarından, kavram ve olgulardan bahsedildi…

Aşkı Meşk Etmek

Aşk Meşk Etmek Günümüzde tasavvuf yaşanabilir mi? Aşkı Meşk Etmek’te bu sorunun cevabını arıyoruz. İlahiyatçı ve mutasavvıf Emin Işık, tasavvufun; ritüelleriyle, erkânıyla olmasa bile edebiyle, kaynağını Hz. Peygamber’den alan ahlak, değerler ve davranışlar sistemiyle metropollerde yaşanabileceğine "evet" cevabını veriyor Emin Işık ve "Bir Müslüman, şehrin en çok okuyanı, en kültürlüsü, en şık giyineni, en kibar... insanıdır." diyor. Kendine has sevilen üslubuyla Emin Işık, Aşkı Meşk Etmek’te tasavvufun özüne dair anlatımları, sohbetleri ve sıra dışı hikâyeleriyle aşk özünün nasıl meşk edileceğinin, yani hayatın damarlarına nasıl nüfuz ettirilebileceğinin ipuçlarını veriyor. “Buhranın devası tasavvuftur.” “Yükselmek isteyen tırmanmak zorundadır.” “Batı insanı, ancak Mevlânâ ve Muhyiddin Arabî gibi tasavvuf ehlinin fikirlerine ilgi duyabilir.” “Doğrudan doğruya Kur’ân’dan alıp ilhamı Asrın idrakine söyletmeliyiz İslâm’ı...” Mehmet Akif

Kamil Mürşidlerin Mirası

1996 yılında Üsküdar'da Bir Attar Dükkânı isimli eseriyle Türkiye Yazarlar Birliği tarafından hatırat dalında yılın sanatçısı ödülüne lâyık görülen, ilmi ve edebi alanda yazdığı otuzun üzerinde tercüme ve telif eseriyle Türk okurunun yakından tanıdığı Prof. Dr. Ahmed Yüksel Özemre’nin sohbetlerinden oluşan Kâmil Mürşidlerin Mîrâsı, tasavvuf konularında önemli tespitleri ve ufku gösteren açılımlarıyla tüm tasavvuf ilgilileri için güzel bir kaynak.Sohbet geleneğinde sohbeti yapan kadar “sohbet pişekârı”nın yani sohbete vesile olan, soruları soran zatın da önemi büyük. Bu sohbetlerde sohbet pişekârlığını Hoca’yı ve bilgisini yakından tanıyan ve sorularını isabetle soran Necmettin Şahinler yapıyor. Son derece akıcı ve rahat takip edilebilir bir üslupla yazıya dökülen sohbetler, artık mazi olmuş tekke hayatının ne olduğuna, nasıl olması gerektiğine, insanı kâmillerin vasıflarına, kuruluşundan bugüne tekke hayatının seyrine, insanda manevi tekamül basamaklarına dair okuyucunun fehamet ve idrakini artıracak derinlikli mevzular üzerinde önemle duruluyor. Kâmil Mürşidlerin Mîrâsı, Kavramların birbirine karıştığı, sahte ile gerçeği birbirinden ayırt etmenin güçleştiği, Mevlânâ’nın “Mide ayranla, kulak yalanla dolu. Kaçıp kurtulmak için bir himmet lazım.” dediği bir zaman kesitinde aslını arayış içinde olan ruhumuza bir ab-ı hayat çeşmesi. İşte Kâmil Mürşidlerin Mîrâsında yer alan başlıklar: • İnsanda manevi değişimin seyri • İnsan-ı kâmil ve tarikatler • Mürşid-i manevi nasıl olmalı? • Çağımızda tasavvuf • Kader ve sabır • Tekkeler neden yozlaştı? • Beden nefs ve ruh • Vehim ve manevi seyir • Hayatı ibadet kılmak • Toma’ya göre İncil • Tevhid mertebeleri

Alemlerin Haritasi

İlk bakışta kısa bir hasbihal gibi görünen Üçüncü Mektup’ta sınırsız ulvi âlemlerin ve sonsuz manevi âlemlerin ne şekilde yer aldığını konu eden Âlemlerin Haritası’nda; Üçüncü Mektup’un yayınlanmayan baş kısmında neler ifade edildiği, bu mektupta yer alan Güneş, ay, dünya ve yıldızların neleri temsil ettiği, Hunnes ve Kunnes yıldızlarına yemin edilmesinin manasının ne olduğu Üçüncü Mektup’un yazıldığı yüz tabakalık irtifa ve fıtri sarayın en yukarı menzilinin neresi olduğu gibi mevzûlar yer almaktadır. Yine Üçüncü Mektup’u takip eden Dördüncü Mektup’ta bulunduğu üzere; Hazret-i Üstadın talebeleriyle hususi manadaki manevi ilişkisinin nasıl olduğu, sıklıkla kullandığı hayalen görüşme tabirinde ne gibi mânalar bulunduğu, Hulusi Ağabey’e açtığı mahrem sırrın ne olabileceği, Hakim, Rahim ve Vedud isimlerine olan mazhariyetinin keyfiyeti, mevcudâtın penceresiyle Vacibü’l-Vücud’a bakma tabirindeki mananın derinliği ile aşk ve şevkin nur meşrebindeki yeri ile acz, fakr, şefkat ve tefekkürün şevk ve şükür ile ilişkisi, ve Dördüncü Mektup’ta yer alan kehkeşanın halka-i kübrâsına mensup meczuplardan maksadın kimler olduğu gibi meselelere yer verilmektedir. Nur derslerinin kendine has ikliminde geçen sohbetlerin kaleme alınmasından vücuda gelen bu çalışma, Nur Külliyatı hususunda bir “ileri okuma” metni örneği olarak değerlendirilebilecektir kanaatindeyiz. “Ben Said’i beğenmiyorum, Said’i beğenenleri de beğenmiyorum” (Mektubat, s. 329) diyen, şahsının nazara alınmasından, kendisine bir makam verilmesinden veya zâtının merci kabul edilmesinden hayatı boyunca şiddetle kaçan ve “nefis cümleden ednâ, vazife cümleden âla” (Şualar, s. 375) esası çerçevesinde “insanların hürmet ve ihtiramından, hüsn-ü zan, ikram ve tahsinlerinden mesleği itibarıyla cidden kaçan” (Emirdağ Lahikası, s. 169) Bediüzzaman Hazretleri’nin pek yüksek manevi hal ve vaziyetlerine dair malumat, hatıralar vasıtasıyla hususi kanaldan nakledilen bazı hususlar dışında ummandan bir katre mesabesinde kalmıştır. Üstad Hazretleri’nin telifatının umumunda Risale-i Nur'un ve talebelerinden oluşan heyet-i nuraniyenin şahs-ı manevisini çokça nazara vermesinde pek çok hikmet ve fayda bulunmakla beraber; kendi manevi şahsiyetini setr adına bir telbisten de bahsetmek mümkündür. Üstad Hazretleri'nin gerek geçmiş hayatına bakışında devamlı bir surette manevi mürşidlerini nazara vermesi (Mektubat, s. 339), gerek istikbale ait beşaretlerinde gelecek mühim bir Zatın müjdecisi olarak kendisini görmesi (Barla Lahikası, s. 104, 162) ve gerekse de bulunduğu güne dair mülahazalarında ısrarlı bir şekilde şahs-ı maneviyi nazara vermesi; hakkı hak sahibine teslim hususunda ciddi birer kadirşinaslık örneği olmakla birlikte, telbise dair şeriat ve hakikat harici suretlerin kullanılmasına ihtiyaç bırakmayan setretme numuneleri olarak da görülebilirler. Ancak Üstad Hazretleri’nin vefatına kadar (hatta kabre girdikten sonra da) hassasiyetle gizlediği, (vazifesinden ziyade velayetine bakan, Rabbiyle halvetine ait bulunan) kendine has manevi hal ve makamatın üzerindeki tenteneli perde eserlerinin satırları arasında yer yer kalkmakta ve ifadeleri içerisinde manevi şahsiyetinin yüceliği kendini görünür kılmaktadır.

Namaz Risaleleri

Sadık Yalsızuçanlar’ın yayına hazırladığı “Namaz Risaleleri”, namaza ilişkin ayet, hadis ve çeşitli yazılardan oluşuyor. Bediüzzaman’ın namazla ilgili risaleleri ve İşaratu’l-İ’caz’da atıf yapılan İbn Arabî’nin Fütuhat’ındaki namaz bahsi de özet olarak okuyucuya sunuluyor. İbn Arabî’nin zengin dünyasında kısa bir yolculuk yapacak, Bediüzzaman’ın yaşamından namazla ilgili farklı kesitleri, vef lı ve sak talebelerinin dilinden anılarla okuyacaksınız. “Dinin direği olan ve çekilmesi halinde dinin yıkıldığı kuşatıcı bir ibadet olan namaz, ilk insan ve ilk Peygamberden bugüne, bütün semavî öğretilerin emrettiği bir kulluk şeklidir. Namaz, kulun Allah’ın yüceliği karşısında eğilmesi ve alçalmasıdır. İnsan, Allah’ın azameti karşısında ne kadar çok alçalırsa o kadar çok yücelmektedir. Namaz, yaratılmışların kulluklarını bünyesinde toplar, her var olanın tesbih ve zikrini içerir, her şey ve herkes adına insan tarafından gerçekleştirilir. Her şey Allah’ı yücelterek anmakta, zikir ve tesbih etmektedir. Namaz, bütün bu hamdlerin toplamı ve en yetkin örneğidir.”

Tasavvuf Risalesi

“Tasavvuf Risalesi Risale-i Nur’da yer alan ve tasavvufi irfan geleneği içerisinde düşünülebilecek kimi risalelerle, Bediüzzaman’ın tasavvuf ve tarikata ilişkin fikirlerini ortaya koyduğu metinlerin derlenmesinden oluşmaktadır. Risale-i Nur İslam’a çağımızda yönelen pozitivist, rasyonalist vb. tehditler karşısında iman hakika erinin kelamî bir dille yeniden izah edilmesidir. Ne var ki, yaşamı boyunca geceleri süreklikir, vird ve tesbihatla geçiren, kâmil bir veli olarak Rabbine bir ‘abdi külli’nin yapması gereken külli ubudiyetle ibadet eden, günlerini tefekkürle bereketlendiren, Bediüzzaman’ın metinlerindeki örtülü göndermeler, satır aralarına gizlenmiş ifadeler, kullandığı kavramlar, deruni yaşayışı göz önüne alınacak olursa, böylesi bir derlemenin ne denli zorunlu olduğu da görülecektir. Ben bu çalışmayla, gerek Risale’ye muhatap olanların, gerekse ona mesafeli veya eleştirel bakanların zihnini biraz olsun kışkırtmayı amaçladım. Umarım bu amacım gerçekleşir ve Risale-i Nur’un tasavvufî boyutları daha yakından okunur.” Sadık Yalsızuçanlar

Cebrailin Kanat Sesi

Cebrail’in Kanat Sesi, İslâm dünyasında sezgi ve ilhama dayanan felsefenin temellerini atan Şehabeddin Sühreverdi’nin felsefi ve irfani sembolik hikâyelerinden oluşuyor. İnsanın öyküsünün bu âlemdeki yalnızlığıyla başladığını söyler Sühreverdi. Hikâyelerinde, varlık âleminden yokluk diyarına gönderilen insanın, asıl vatanına dönme iştiyakını anlatır. Gayb âlemine çıkılan seferin adım adım öyküsü… Yolcunun karşılaşacağı engeller, tehlikeleri aşmanın usûlleri ve menzillerin esrarı… Kur’an, irfani bilgi ve antik İran hikâyelerinden esinlenerek yazılan hikâyeler, zâhirî anlamlarının yanı sıra pek çok felsefi ve irfani bilgiye de kaynaklık ediyor. Aşka hemdem olmak isteyenler için…

Hikemi Ataiyye Şerhi Sufi

Mutasavvıflar bu kitabı şöyle övdü: “Namazda Kuran’dan başka bir kitap okumak caiz olsaydı ‘Hikem’ okunurdu.” 50’den fazla şerhe konu oldu, 4 kez İngilizceye, 2 kez Fransızcaya, 1 kez İspanyolcaya çevrildi. Büyük Mutasavvıf Ataullah İskenderî’nin 262 hikmetli sözü Merhum Âlim Ahmed Mahir’in açıklamaları ve Tahir Galip Seratlı’nın nitelikli çevirisiyle... “Hikmet müminin yitiğidir bulduğu yerde alır.” Hz. Muhammed (sav) “Günah işlediğinde bile ümidin azalması, amele güvenmenin alametlerindendir.” Hikem-i Atâiyye’den Her sınıftan insanın okuyabileceği ve kabulde zorlanmayacağı hayat gerçekleri Hikem-i Atâiyye’de… Büyük hakîmlerden Atâullah İskenderî Hazretlerinin mârifet ve hakikat taliplerine değerli öğütler içeren eşsiz eseri “El-Hikem” hakkında mutasavvıflar, “Namazda Kur’an’dan başka bir kitap okumak caiz olsaydı, ‘Hikem’ okunurdu.” dediler.

İlahi İsimler

Günümüzde de ilgi ile okunan Ruhu'l Beyan tefsirinin müellifi İsmail Hakkı Bursevî’nin kaleminden farklı bir esmaü’l-hüsna şerhi ilk defa okurla buluşuyor.İsimlerin şehir ve mekânlarla irtibatı, eşya ve kâinattaki varlık silsilesi içinde kazandığı anlam, ameli noktadaki karşılıkla ı, kişinin bu simlerden faydalanabilmesi için yapması gerekenler, ism-i azam ve daha birçok konu bu eserde ele alınıyor… Aslında her şeyin bir suretten ibaret olduğunu vurgulayan Bursevî, imam kabul ettiği 12 esmayı da bu çerçevede açıklıyor. İlahî İsimler, Allah’ın isimlerini yeni bir tatla okumak ve farklı yönleriyle öğrenmek isteyenleri mana dünyasına çağırıyor… “İmdi, yüzyılların geçmesiyle eskimeyecek olan bu kitapta, kabiliyet sahibi insanların bulunduğu memleketler için defnedilmiş bir mecmua vardır. Esası, hakikî ilimler ve zevkî melekelerdir." “……… ister aba olsun ister kaftan her biri bir sûrettir, maksat ise manaya ulaşmaktır.”

Dört Halifenin Menkibeleri

İsimleri Ebubekir, Ömer, Osman ve Ali... Kâinatın Halifesinin eşiğine düşünce yolları, cahiliyye kimliklerinden sıyrılarak dost olmaya adananlar onlar...Adları Allah Resûlünün adıyla yan yana anılanlar... Menakıb-ı Çehar-yar-i Güzin, Allah Resûlünün huzurunda imana eren, ömürlerini onun terbiyesi altında geçirerek Peygamberin en seçkin dostları halkasına dahil olan ve Efendimizin dünyaya veda etmesinin ardından m rasına sahip çıkarak asrı hakkaniyetli idarenin örneklerine şahit kılan dört sahabenin hayatına ayna tutuyor. Nebevi terbiyeye tâbi olan bu ömürler, bütün insanlığın arayışına cevap verecek zengin hayat malzemeleriyle dolu... Kitap'tan (Peygamber Efendimizin Hz. Ali'ye yaptığı nasihatlerden bir bölüm) "... Yâ Ali! Allahu Teala'nın dergahında, insanların en iyisi herkese menfaati olandır. En kötüsü kinli, gammaz ve kötü işli olandır. Allahu Teala'nın en sevdiği kimse, ömrü uzun, ameli iyi olandır. En çok buğz ettiği kimse, dıştan iyi görünüp, içi bozuk olandır. Zahiri salah ile süslü, bâtını günah ile doludur. Yâ Ali! Bundan daha kötüsü şerrinden kurtulmak için kendisine ikram olunan kimsedir. Bundan daha kötüsü, zenginlere ikram edip, fakirleri aşağı tutandır. Bundan daha beteri, yalnız başına yiyip, kimseye bir şey vermeyendir. Bundan daha kötüsü, bir Müslüman kardeşine dostluk gösterip, sonra onu felâkete sürükleyen kimsedir. Yâ Ali! Üstünlük günahları terk etmektir. Allahu Teala Hazretleri'nden korkmanın alâmeti, haramlardan sakınmaktır. Doğru söyleyen kimsenin alâmeti, doğru söylemeyi, kızsa, sevinse, bir ihtiyacı olsa bile âdet edinmektir. Yâ Ali! Beş şey gönlü öldürür: 1- Çok yemek. 2- Çok konuşmak. 3- Çok uyumak. 4- Çok gülmek. 5- Rızk için çok endişe etmek. Haram yemek imanı sürer, kalbi karartır. Yâ Ali! Allahu Teala'nın rızası, anne babanın rızasında, gadabı da yine onların gadabındadır. Yâ Ali! Komşuna -kâfir de olsa- ikram et. Bunun gibi, kâfir de olsa, misafire ikram et, annene babana, kâfir de olsalar, ikram et. Şüpheli şeyleri yiyenin dini örtülü, kalbi kara olur. Haram yiyenin kalbi ölür, dini köhne olur. Yakîni zaif olur. Duası perdelenmiş olur. İbadeti az olur. Yâ Ali! Allahu Teala bir kulunu severse, o kulun duasını geciktirir. Melekler, 'Yâ Rabbî! Bu mümin kulunun duasını kabul buyur' derler. Allahu Teala, 'Benim kulumu bırakın, siz ona benden çok mu acıyorsunuz? Ben onun dua ve tazarru etmesini seviyorum. Ben Alîm ve Habîr'im' buyurdu. Yâ Ali! Bir kimseye ölüm halleri geldiğinde, azaları birbirine selâm verir. Esselâmü aleyke, ben öldüm, sen de öleceksin, derler. Böylece ak tüyü kara tüyüne, ben öldüm yani ağardım, sen de öleceksin, der. Yâ Ali! Bir işçi tutup çalıştırarak, ücretini tam vermeyenlerin amellerini Allahu Teala mahveder. Kıyamet günü de ben onun hasmı olurum. Cebrail (as), 'İnsanoğlu olsaydım da yedi iş yapsaydım' demiştir: a. Beş vakit namazı cemaatle kılsaydım. b. Âlimler ile beraber bulunsaydım. c. Hastaları ziyaret etseydim. d. Cenaze namazı kılsaydım. e. Su dağıtsaydım. f. İki kimseyi barıştırsaydım. g. Yetimlere şefkat etseydim. Yâ Ali! Sen de bunları yapmaya hırslı ol. Yâ Ali! İlimsiz ibadet edenin zararı faydasından çok olur. Bu, sahrada kendisine yol gösterici olmayan âmâya benzer. Döner dolaşır. Sonunda kendisini bir dikenlik yerde bulur. Yâ Ali! Başkasına ihtiyacı olmayacak kadar dünyayı isteyen, Sırat köprüsünden yıldırım gibi geçer. Allahu Teala ondan razı olur. Haramdan mal toplamak için dünyayı isteyen, Allahu Teala'yı gazaplı bulur. Yâ Ali! Borcun az olsun! Borç, din haraplığıdır. Borçlu, gündüz zelil, gece gamlı, düşünceli olur. Yâ Ali! İhlas sûresini çok oku. Bu sûre Kur'an-ı Kerim'in ışığıdır. Yâ Ali! Sana bir musibet geldiğinde, 'Yâ Rabbî! Senden Resûlün ve Resûlünün akrabası için istiyorum. Beni ancak sen kurtarırsın' diye dua et.

Kozmos′taki Tek Hakikat

Kozmos'taki tek hakikat Yaratıcı'nın kendisidir... Chittick, İbn Arabi, Hz.Mevlana, tasavvuf ve İslam'ı Batı'ya tanıtan bir mütefekkir yazar. Arapça ve Farsçadan İngilizceye yaptığı çevirileriyle tanınıyor dünyada. New York Stony Brook Üniversitesi'nde Karşılaştırmalı Edebiyat ve Kültürel Araştırmalar profesörü. En derin konuları en sade ve anlaşılır bir şekilde dünya okuyucusuna sunmayı başarıyor. Chittick; 'hakikat' kelimesiyle nitelenmeye sadece Allah'ın kendisinin layık olabileceği, O'ndan gayrısının hepsinin konumlarının muğlak olduğunu savunuyor. Kozmos'taki Tek Hakikat'de bugün, İslam'ın ancak kabuğuyla yaşandığını ortaya koyuyor. İrfani tasavvufi geleneği hayata geçirerek modernitenin putlarından kurtulup 'öz'e nasıl inilebileceğinin ipuçlarını veriyor. "La-makam makamı, evvelemirde kainatın zuhuruna sebep olan o aşkın alemdedir. Hakiki mana dogmalar, doktrinler, teoriler, savlar veya diğer herhangi bir zihni inşa faaliyeti ile asla kavranamaz. Hakiki mana, ancak aklın faaliyetinin ötesine geçerek, aklın ve bütün dünyanın ardındaki ezeli aklın birleyici idrakinin tahakkukuyla ve insan zatını aşkın menşei ile yeniden cem ederek bulunur."

Yirminci Yüzyılda Bir Veli

Bir bilgenin kaleminden bir veli… Müritlerinin sayısı on binleri bulan ve öğretilerinin gücü İslam’ın Avrupa’da yayılmasında büyük rol oynayan bir Allah dostu, Şeyh Ahmed el-Alavi. Onun irfanının nuruyla feyizlenerek, maneviyatına önem veren tüm dünya insanlarının istifade ettiği kıymetli eserler kaleme alan büyük bilge, Martin Lings. Ve bir bilgenin kaleminden şeyhinin mürşidini ve onun rehberlik ettiği kut yolu anlatan, Allah dostlarına ve onların dostlarına gönlünü adayanların kaçırmak istemeyecekleri nadide bir eser: Yirminci Yüzyılda bir Veli. Ödüllü siret kitabıyla Türk okurunun yakından tanıdığı Martin Lings’in Londra Üniversitesi Doğu ve Afrika Çalışmaları Enstitüsü’ne sunduğu doktora tezi olan ve daha sonra kendisi tarafından kitaplaştırılan bu eser Türkçeye İngilizce aslından tercüme edildi. Yirminci Yüzyılda Bir Veli’de sadece bir bilgenin kaleminden bir veliyi tanımakla kalmayacak, ruhunuzun tasavvufun ışığında tazelendiğini hissedeceksiniz. “Böyle manevî bir rehberle karşılaşmak yirminci yüzyılın ortasında bir Ortaçağ azizi yahut Sâmi peygamberlerden biriyle yüz yüze gelmek gibidir. Birkaç ay önce Müstaganem’de vefat eden tasavvuf büyüklerinden Şeyh Ahmed el-Alavî ile karşılaştığımdaki intibam da böyle oldu. Kahverengi cellâbesi ve beyaz sarığı, gümüş rengi sakalı ve sanki ondaki mübarekliğin ağırlığıyla aşağı doğru sarkmış uzun elleriyle, Efendimiz Halil İbrahim’in zamanından kalma saf ve kadim bir havayı etrafa yayıyordu.” Frithjof Schuon “Velayeti Ortaçağ sufilerinin altın çağını hatırlatan bir zatın [Şeyh Ahmed el-Alavî] hayatı üzerine bir başyapıt. Belgelere dayalı bu kitapta Dr. Lings pek çok nadir kaynağa başvuruyor… ve önemli bir takım orijinal katkılarda bulunuyor.” A.J. Arberry

Kosova Tekkeleri

Kardeş Coğrafyanın Tasavvuf Haritası… Kadirîlik, Mevlevîlik, Nakşibendîlik, Halvetîlik, Rifaîlik… Tasavvuf, Kosova’da asırlarca yaşadı, İslam’ın yaygınlaşmasına hizmet etti, kentlerin kimliklerini şekillendirdi. Bu geleneklerin bazıları hâlâ yaşıyor. Kosova Tekkeleri, Kosova’daki tasavvuf birikimini, bugün tamamen veya kısmen ayakta kalan mimari yapılar üzerinden anlatıyor. Kosova’yı karış karış gezerek, mevcut ve harabe durumdaki tekke, türbe ve kitabeli mezar taşlarını, fotoğrafları, tarihleri ve hikâyeleriyle tespit eden Raif Vırmiça’nın bu çalışması kaynak niteliğinde. Ö. Tuğrul İnançer'in takdimiyle sunulan Kosova Tekkeleri, görselleri ve içeriğiyle ‘kardeş coğrafyanın tasavvuf haritası’nı çiziyor! "Âhirete doğmak demek olan ölüm olgusunun soğuk, korkutucu, karanlık ve ayrılık olmadığının öğrenilmesine vesile olan türbeler; bugün pek çok insanı psikolog ve psikiyatra mecbur bırakan bu korkuyu siler, kaldırır." Ö. Tuğrul İnançer

Fakr′a Övgü

“Fakr övüncümdür.” buyuran Hz. Peygamber’e selam… Fakr’a Övgü; baskı üstüne baskı yapan Hazreti İnsan ve Sonsuz Kulluk kitaplarının yazarı Rabia Christine Brodbeck’in İslam ve tasavvufla tanışma öyküsünü anlattığı kitap. Dünyaca ünlü, İsviçreli bir modern dansçıyken derin özü keşfediş… Rabia Brodbeck; Müslümanlıkla sadece tanışmakla kalmamış, İbn Arabî, Abdülkadir Geylanî, Hz. Mevlânâ, Hallac-ı Mansur, Beyazıd-ı Bestamî gibi büyük sufilerin kılavuzluğunda İslam’ın derin sokaklarında dolaşmış. Yazarın coşkun ve samimi dili, kitabın 2009’da New York Kitap Festivali’nde Maneviyat (Spirituality) ödülü kazanmasını sağladı. İngilizcesi dünyaca ünlü Amazon kitap sitesinde uzun süre “çok satanlar” listesinde kaldı. Fakr’a Övgü, maneviyata, tevhide, kulluğa övgü… “New York`taki mescit ziyareti ile bir bardak hayat suyu içtim. İstanbul`u ilk ziyaretimle de vahdet denizinde boğuldum.”

Hazreti İnsan

Aşk nedir? Hayatını anlamlandırma, var olma yolculuğunda insanoğlunu teselli eden Yaratıcısının yakınlığı, muhabbeti, anlayışı değil midir? İlahi aşkı keşfetmenin uzun ancak aydınlatıcı safhalarını, kendimizi tanımanın Rabbimizi tanımaya açtığı kapıları bu kitapta aralayacaksınız. Hz. İnsan, Rabia C. Brodbeck'in hayatında bizzat tecrübe ettiği bir olgunluk mücadelesinin hikayesi. Hz. İnsan, insan olmanın hakiki anlamına, kıymetine ve önümüzde açtığı sonsuz ufuklara bizi bir adım daha yaklaştıran bir güzelleme.

Sonsuz Kulluk

18 yıl Londra’da modern dans dersleri aldıktan sonra New York’ta bir sufi merkezinde İslamiyet’le tanışan Rabia Christine Brodbeck, “İslam diniyle tanışmadan önce hayatımın bir amacı, bir gayesi yoktu. Duanın özü, ibadetlerin ruhu ve zikrin bereketi sayesinde tüm hayatım tükenmez bir zenginliğe kavuştu. Her gün ibadet yoluyla Yaratıcıya yönelirken keşfettiğim en büyük hikmet şuydu; içimizde ilahi bir cemal hazinesi var” diyor. Rabia Brodbeck, “Sonsuz Kulluk” kitabında namaz, oruç, hac ve zekatın ruhundaki manalara ayna tutuyor ve bizleri varlığımızın derinliklerinde Allah’a duyduğumuz iştiyakı ibadetler yoluyla keşfe çağırıyor. Bir mühtedinin ihlas ve samimiyet hisleriyle kaleme alınmış olan bu kitabı okuduktan ilahi yasayı bir külfet değil rahmet olarak görmeye başlayacaksınız.

Kırk Mektup

Ankâzâde Halîl Efendi... Ve Tûti İhsan Efendi... Kaf Dağı’nın ardındaki “ankâ” ve ondan beslenen “ankâzâde” misali. Mürşidler, bildiğimizi zannettiğimiz âlemlerin ötesinden hakîkatleri naklediyorlar. Hakk’a âşık, Resûlullah’a müştak olanlara hakîkî yâr oluyorlar. Halîl misali. Mürîdler mürşidlerini dinleyerek ve ilk başta taklid ederek mânevî mirâca kanat açıyorlar. Tûtîler gibi. Cenâb-ı Hakk, kendisine hakîkî talep ile müracaat edenleri reddetmiyor, istenileni veriyor. İhsan gibi. Kırk Mektup, iradesiyle gelip talepte bulunan mürîd ile ona hizmet eden mürşidin remizleri olmuş bu iki isim üzerinden edep, erkân, tasavvuf, tarîkat, intisab, derviş çeyizi, derviş ıstılahları, halîfelerin halleri, tasavvufta yol katettiğini düşünüp de yol katedemeyenlerin durumu gibi hususların aktarıldığı, esasında birçok mektubun ve mürşidâne sohbetin hulâsası niteliğinde. Muhtevasıyla bugünün meselelerine ve mânevî müşküllerine de çözümler getiren eser, kendisi bir kaynak olmasının ötesinde pek çok eser için de ilham kaynağı olacak.

Evvele Yolculuk

Hikmetin dili, sembol ve sükuttur lakin “aşk söyletir/dert ağlatır” sırrından hareketle, Muhammedî nurun çeşitli düzeylerdeki tecellilerinden söz açan böylesi bir konuşmanın ülkemizin nadide bilgin ve araştırmacılarından Prof. Dr. Mahmud Erol Kılıç’la yapılması kaçınılmazdı. İrfan düşünce tarihinin en yetkin araştırmacılarından Kılıç’la özellikle Mağripli büyük bilge Muhyiddin İbnü’l-Arabî’yi eksene alarak ve sufilik düşüncesi merkezinde felsefe, edebiyat, sanat, politika konuştuk. İlahî aşkın sırlarından, Efendimiz’in (sav) hakikatinden, hermetik bilgelikten, kadim Yunan’daki “sophia”dan, nazarî tasavvufun tarihinden, Şeyh-i Ekber’in zengin dünyasından, Kur’an’ın tevil ve tefsirine ilişkin yöntemlerden ve sırlardan söz ettiğimiz bu sohbette Kılıç, tasavvufun bütün semavî öğretilerin bâtınî boyutu olduğunu söylerken, irfan ve hikmet gelenekleri arasındaki farkı da vurgulamayı ihmal etmiyor.

Gönül Gözü

Geçtiğimiz yılın Ramazan ayında, İstanbul Tarihi Türk Müziği Topluluğu Müdürü Ömer Tuğrul İnançer ve Galatasaray Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Kenan Gürsoy’un TRT İstanbul Televizyonu’nda birlikte yaptıkları sohbetlerden oluşan bu kitap, adından da anlaşıldığı gibi gönül iklimimize açılan bir kapı mahiyetinde.Kitapta içinde bulunduğumuz hayata gönül cihetinden bakmamız ve onu bu ccedil;ıdan yorumlamamıza ışık tutan tevhid, hürriyet, ahlâk ve gelenek gibi kavramlara dikkat çekilerek İslâm’ın estetik boyutları var mıdır, tasavvufun gönül dünyamıza etkisi nasıldır, ilim ve kültür mirasımızın temelleri nelere dayanır gibi sorulara cevaplar da aranmaktadır. İlim, irfan, tasavvuf, kültür, medeniyet gibi konularda bilgi dağarcığımıza katkı sağlayacak kolay okunur eserlerden biri olan bu kitap, bir gönül kılavuzu olarak hayatımızdaki yerini alacaktır.

Gönül Sohbetleri Tuğrul İnançer

Ö. Tuğrul İnançer ile Gönül Sohbetleri hayatın temel açmazlarını gönülle aşmayı öneriyor. Akıl ve kalp dengesini önceleyen İnançer, mükellefiyetleri eda ederken muhabbeti de beraber yaşamak gerektiğine dikkat çekiyor. Gönlün bir muhabbet divanı olduğunu vurgulayarak, şeriat, tarikat, hakikat ve marifet gibi mertebeleri de örneklerle açıklıyor. Hz. Âdem’i ilk mutasavvıf diye tanımlayan İnançer, başt Efendimiz olmak üzere, Ashab-ı Suffe, Şeyh Abdulkadir Geylânî, Mevlâna, Necmüddin el-Kübrâ, Eflâkî, Selahattin Zerkûb-i Konevî, Ebu Necîbi Suhreverdî, Ömerü'l Lahcî, Ahmed Yesevî, Ebul Vefa-i Kürdî gibi tasavvuf pirlerinden seçtiği menkıbelerle tasavvuf hayatını, terbiye sistemini aktarıyor. Nefs tezkiyesi, kader, tedbir, fal, dua, nefsin mertebeleri, himmet, zikrullah, halvet, celvet, seyr-i sülûk, rüya, sadr, çile, devrân, sûfî terapi, kalp ve akıl gibi günümüz insanının kafasında soru işaretleri doğuran konularla ilgili yapılan sohbetler, okuyanlara gönül kapısını aralayacaktır. Tarikat neden gereklidir? Mutmain olmak ne demektir? Kader elimizde mi? Tedbiri terk etmek ne demektir? Nefs tezkiyesi mümkün müdür? Kimler himmet eder? Adl-i İlâhî ne zaman tecelli eder? Rüyayla amel edilir mi? Levh-i mahfûz sabit midir? Gönül Sohbetleri, bütün bu soruların cevabını ve daha fazlasını, bir gönül mimarı olan Ö. Tuğrul İnançer’in dilinden size aktarıyor. Kitap'tan "'Sadece' akıl, olmaz; 'sadece' gönül, olmaz; 'sadece' kalp, olmaz. Allah hiçbir şeyi 'sadece' yaratmamıştır. Yaratılış hikmetine muhaliftir. Her şeyin bir hududu vardır. Bir kişinin manevi yolculuğuna çıkarken kendisinde asgari bulunması gereken şey, akıl’dır. Akıl olmadığı zaman mükellefiyet bile söz konusu olmaz. Manevi yolculuk, seyr ü sülûk, aklın mükellefiyetlerini eda ettikten (farzlar) sonraki muhabbetin izharıdır. Kuş çift kanatla uçar, insanlar normalde iki adım üzerinde yürürler. İki adımla beraber yürüyemiyorsa o topaldır, aksaktır. Keza kuşun bir kanadı olmadı mı uçmaz. Mükellefiyet ve muhabbet kanatları beraber çırpılırsa uçup bir yerlere varabilir insan; tek kanatla bir yere gidilmez...."

Şarkılar Seni Söyler

“Bana o kadar yakınsın ki, Sen’i ben sandım, Sana o kadar yakınım ki, beni Sen sandım”. diyerek başlıyorlar söze; Ö. Tuğrul İnançer ve Ahmet Özhan. Musikî ile açıyorlar perdeleri, tasavvuf-irfan iklimlerinden süzdükleri beyitlerle, kültür ve medeniyet menbalarına akıyorlar. Sohbete sığmaz dediğimiz manâları şarkıların dilinden bizlere yansıtırken, aslında bütün bir fikir-estetik dünyamızı da keşfe çıkıyorlar. Şarkılar Seni Söyler, musiki ve şiir dünyamızın en çok sevilen beyitlerinin bir sohbet ortamında yorumlanması neticesinde oluşuyor. Bir mutasavvıf olan Ö. Tuğrul İnançer ve bir musikişinas olan Ahmet Özhan’ın haklı şöhretlerinin bir yansıması olan kitap; onların bu birikimlerinden doğan muhabbete bizleri de ortak ediyor. Tasavvuf ilminin incelikleri merkezinde olgunlaşan manâlar, bizlere öylesine sade ve yalın ifadelerle ulaşıyor ki, kendimizi bir anda varılamaz zannedilen hakikatlere yakın hissediyoruz. Şarkılar Seni Söyler’deki ‘Sen’, aslında tek bir hakikat olan Rabbimize işarettir. Her şey onu ifade etmek için vardır; şarkılar da böylesi güzel esmâ ve sıfatlara sahip olan Allah’ı tesbih ettirir bizlere. Değil mi ki O; “Benim konuşulduğum meclise ben yağarım” demiştir, bir kutsi hadisinde. Bizim medeniyet ve ilmimiz de hep bu anlam üzerine kurulmuştur zaten. Farklı açılarla Allah’ı anmak istersek, bu eser tatlı üslubuyla bize hoş vesileler sunuyor. Mimarîden bahsederken tevhidi; tezhibin o sanatvarî kıvrımlarında Allah’ın Bedi‘ sıfatını; şarkıların nağmelerinde Elest’in huzurunu aramıyor muyuz, zaten? Aşk uçsuz bucaksız bir ummandır. Bu kitapla birlikte aşkın, muhabbetin tadına varıyor ve gönülden gönüle giden bir yol buluyoruz. Şarkılar Seni Söyler, bizleri sıradan yaşantımızın seyrinden alıp farklı bir bezme intikal ettiriyor. Aşk bezmine, muhabbet bezmine, edeb bezmine…

Su Üstüne Yazı Yazmak

"İnsanların taş üzerine yazdıkları yüzyıllık yazılar, Allah için su üstüne yazılmış yazı gibidir." Amerika'da doğan, orada İslam'la tanışan ve halen orada yaşayan, çeşitli Amerikan ve Avrupa üniversitelerinde psikolojik danışmanlık dalında akademisyenlik yapan Muhyiddin Şekûr Su Üstüne Yazı Yazmak’ta tasavvufa giriş öyküsünü anlatıyor. Şekûr, bu serüveni tasavvufla karşılamasından başlatıp şeyhinin rehberliğinde eriştiği dervişliğe ve ötesine kadar götürüyor. Şeyhinden aldığı “ders”lerle hayatın her anına dalga dalga yayılan ve hepsi birer hikmete işaret eden, kendisine sunulan lütufları ve bu yolda geçirdiği dönüşümü dile getiriyor. Bölümler arasında ilerledikçe, okur da günlük hayatın içinde insana yapılan ilahi çağrıya tanık oluyor. Lavabonun tıkanması, biriken günahlara karşı bir uyarıdır aslında. Sadece perşembeleri kendisini aramasını söyleyen şeyhine ulaşamadığında yaşadığı hayal kırıklıkları, yazarı Allah’a giden yolda pişiren ateştir. Yolda rastladığı yaralı kuş, şehirde kopması beklenen fırtına ve arabasının bozuluşu hep semadan gelen işaretlerdir görmeyi bilene. Eski bir plakçaların iğnesini ararken aslında kaybettiği inancını aramaktadır. Ve tüm bu olaylarda okur, yazarın samimiyetine, bazen acemiliklerine, tereddütlerine, ama en çok da teslimiyetine şahit olur ve onunla birlikte ruhun ve kalbin bu olağanüstü serüvenine dâhil olur. Su Üstüne Yazı Yazmak, okura karanlıklar içinden bir ışık sunuyor, soluk aldırıyor, umut aşılıyor… Arayış içinde olanlar ve aradığını tasavvufta bulmayı umanlar için kaçırılmayacak bir roman.

Şarktan Haber

Pakistan’ın büyük millî şairi ve son dokuz yüz sene zarfında İslâm âleminde yetişen gaziler, alimler ve ediplerin bir hülasası ve numûnesi olarak görülen İkbal fikrileriyle günümüze ışık tutmaya devam ediyor. İkbal'in Şarktan Haber ismiyle yayınladığımız bu eseri onun Peyam-i Maşrık ve Zebûr-i Acem isimli iki güzel şiir kitabından oluşmaktadır. Bu iki eser, İkbal’in diğer eserleri gibi düşünen bir dimağa her okuyuşta ayrı bir cihan açacak kadar derin bir eserlerdir. Şarktan Haber, doğu ve batının eski ve yeni fikir diyarlarını adım adım ve müstesna bir nüfuz ile dolaştıktan sonra yolculuğuna Konya'da Hazret-i Mevlânâ'nın yeşil kubbesi üzerinde yuva kurarak son veren devlet kuşunun içten gelen terennümlerinden oluşmakta

Ariflerin Halleri

İmâm-ı Rabbânî Ahmed Sirhindî’nin (ö. 1034/1624) Ma‘ârif-i Ledünniyye isimli eseri, seyr u sülûk, tasavvufta mânevî mertebeler, varlık (vücûd), Allah’ın zâtı ve sıfatları gibi konuları ele alan Farsça bir eserdir. “Ma‘rife” başlığını taşıyan 41 parça yazıdan oluşur. Bu eserin hicrî 1015-1016 (1606-1607) yılları arasında yazıldığı söylenir. İmâm-ı Rabbâni farklı zamanlarda yazdığı notlarını bir araya getirmek sûretiyle bu eseri oluşturmuş olmalıdır. Eser farklı zamanlarda yazıldığı için içinde konu bütünlüğü bulunmamaktadır. Bununla birlikte eserin ilk kısımları Allah’ın zâtı, sıfatları ve bunların dünyâ ile ilişkisi gibi hem kelâm, hem de felsefenin temel konuları hakkında yazarın tasavvufî yorumlarını ihtivâ eder. İmâm-ı Rabbânî bu eseri yazarken çoğunlukla kendisine gelen ilhâmları esas aldığı için esere Ma‘ârif-i Ledünniyye (Allah katından gelen bilgiler, ilhâmlar) adını vermiştir.

Füsusul Hikem Hikmetlerin Özü

İslam irfan tarihinin en mühim şahsiyetlerinden birisi olan Şeyhü’l-Ekber Muhyiddin İbnü’l-Arabî’nin, en çok tartışılan eseri Füsusu’l-Hikem (Hikmetlerin Özü)’dir. Peygamberimiz’den aldığı talimat üzerine, “ne bir harf noksan ne de bir harf fazla” olmamak üzere nakledilen bu hikmetlerin her biri, bir Peygamber’in hakikatinden süzülüp gelmiştir. Eserleri ile İslam irfanının zenginliğini ve enginliğini ortaya ymuş olan bu büyük bilgenin, mühim eseri Füsusu’l-Hikem’in yeni bir tercümesini sizlerle paylaşıyoruz. Füsus’un Türkçe okuyup yazanlar açısından sarih, temiz ve duru bir tercümesi olma niyazıyla sunduğumuz bu kitabın Şeyhü’l-Ekber’in irfan dünyasındaki derinliğini aksettirmesi dileğimizdir.

Muhyiddin İbn Arabi

Kendisi de İbn Arabi’nin peşinde bir yolcu olan Claude Addas, “Marifet Sultanı”nı anlattı. Uzmanlarca “İbn Arabi çalışmaları içinde bir köşe taşı” olarak nitelenen kitapta Addas, İbn Arabi’nin iki yolculuğunu temel alıyor; Endülüs’ten Şam’a yaptığı seyahat ve manevî seyahati. İbn Arabi’yle yola çıkmak isteyenler için… ̶ ;Va­kı­am­da bir me­le­ğin be­yaz bir nur­la be­ra­ber ba­na gel­di­ği­ni gör­düm. Bu san­ki gü­neş ışı­ğın­dan bir par­çay­dı. ‘Bu ne­dir?’ di­ye sor­dum. Ba­na şöy­le ce­vap ve­ril­di: ‘Bu Eş-Şuara su­re­si­dir.’ Onu yut­tum ve o za­man san­ki bir tüy göğ­süm­den bo­ğa­zı­ma, bo­ğa­zım­dan da ağ­zı­ma çı­kı­yor­muş gi­bi his­set­tim. Bu, ba­şı, di­li, göz­le­ri ve du­dak­la­rı olan bir hay­van­dı. Ba­şı Meş­rık ve Mağ­rib ufuk­la­rı­nı kap­la­yın­ca­ya ka­dar ge­niş­le­di, son­ra ye­ni­den kü­çül­dü ve göğ­sü­me ge­ri dön­dü. O za­man bil­dim ki sö­züm Meş­rık’a da Mağ­rib’e de ula­şa­cak.” Bu rü­ya sa­dık çık­mış ve İbn Ara­bi’nin söy­le­di­ği gi­bi ol­muş­tur. Şeyh-i Ek­ber’in ve­fa­tı­nı ta­kip eden asır­lar bo­yun­ca Ek­be­rî ir­fan sü­rek­li yayılmış, ge­nel­lik­le bir­bi­rin­den müs­ta­kil sil­si­le­ler­le ve ses­siz se­da­sız nak­le­di­lmiş, en uzak ül­ke­le­re ka­dar ula­şa­rak Doğu’yu ve Batı’yı kap­la­mıştır. Dünyanın saygın İbn Arabi uzmanlarından Claude Addas’ın bu eseri, Şeyh-i Ekber hakkında yazılmış en kapsamlı biyografik çalışmadır. “Kibrit-i Ahmer’in Peşinde” bugüne kadar Batı dillerinde İbn Arabi’nin hayatı üzerine kaleme alınmış en içerikli ve sağlam incelemedir. Eserin ayırt edici özelliklerinden biri, akademik bir üsluptan ziyade bir kurgu içerisinde gayet akıcı bir dille büyük sufinin hayatını anlatmasıdır. Marifet Sultanı ya da Şeyh-i Ekber olarak da bilinen İbn Arabi’nin son sekiz asırdır tasavvufta derin manevi tesirini göz ardı etmek mümkün değildir. Ancak birkaç uzmanın çalışması dışında bu büyük sufinin hayatı hakkında nitelikli eser çok azdır. Claude Addas’ın bu başucu eseri İbn Arabi’nin eserlerinin ayrıntılı bir incelemesine ve çok çeşitli Arapça ve Farsça ikincil kaynak eserlere dayanmaktadır. Bu kitap İbn Arabi’nin hayatındaki iki boyutlu yolculuğu merkeze almaktadır: Bir yanda doğum yeri Endülüs’ten Şam’a seyahati, diğer yanda ise onu zühd ve zikir yollarından geçirip keşf ve tevhid makamına taşıyan Mirac’ı. İbn Arabi, kendisinden sonraki tasavvufta hem en temel atıf noktası ve mesnet hem de bugüne kadar kesilmemiş bir feyzin, bir bereketin kaynağıdır. Nitekim kendisine “Muhammedi velayetin hatemi” ünvanı verilmiştir. Ancak İbn Arabi’yi sanki dahi bir metafizikçiden ya da büyük bir sufiden ibaretmiş, hiçbir köke, tarihe, vatana sahip değilmiş gibi incelemek büyük bir hatadır. Çünkü onun düşüncesi şahsi tecrübesinden ayrı değerlendirilemez. Oysa İbn Arabi üzerine yazılmış bütün kaynaklar, bu noktada ciddi bir boşluk taşımaktadır. Bu eserler, hiçbir zaman İbn Arabi’nin içinde yaşadığı kültürel, toplumsal ve siyasi manzarayı tasvir etmeyi denemez, onun dünyaya geldiği ve öldüğü bu çok hareketli, çok önemli çağı aktarmazlar. Oysa bu çağ, Batı’da Reconquista’ya (Endülüs topraklarının Müslümanların elinden alınması), Doğu’daysa Haçlı seferlerine ve kısa bir süre sonra da Moğol istilasına sahne olmuştur. Ne yazık ki bu dönem üzerine yapılan çalışmalar fazlasıyla yetersizdir. İbn Arabi’nin Endülüs’ü bugüne dek hiçbir müstakil incelemenin konusu olmamıştır. Bu durumda İbn Arabi’nin hayatını inceleyecek araştırmacı dönemin tarihçilerini tarayarak Endülüs toplumu hakkında bilgi toplamalıdır. Asıl itibarıyla biyografi niteliği taşıyan “Kibrit-i Ahmer’in Peşinde”, her şeyden önce İbn Arabi’nin manevi ve fikri yolculuğunu okuyucuya aktarmakta ve mümkün olduğu ölçüde, bu güzergahı devrinin dini ve tarihi bağlamı içine yerleştirmektedir. Bu çerçeve dahilinde, İbn Arabi irfanının derinlemesine bir tahliline girilmemiştir. Ancak onun hayatı incelenerek bu irfanın oluşumu aydınlatılmış ve İbn Arabi’nin bizzat tecrübe ettiği “haller” ve “makamlar”la ilişkisi vurgulanmıştır. Aslında İbn Arabi’nin bütün eseri, bir manada onun manevi tecrübesinin bir alametinden ibarettir: vakıalar, alem-i misalde gerçekleşen görüşmeler, miraclar, yedi kat semadaki mucizevi seyahatler… İster Asin Palacios’un düşündüğü gibi bir ruh hastasının fantezileri, ister Corbin’in söylediği gibi has manevi idrakler sözkonusu olsun, herhalükarda bütün bunlar İbn Arabi nazarında üzerine basmış olduğu Endülüs toprağından çok daha gerçektir. Biyografi, düşünce tarihi ya da başka herhangi bir noktadan Şeyh-i Ekber’i inceleyecek olan kimsenin bunu asla unutmaması gerekmektedir. “Kibrit-i Ahmer’in Peşinde” İbn Arabi çalışmaları içerisinde bir köşe taşıdır. Yazarın anlatı becerisi ve alanındaki yetkinliği tasavvufla ilgilenen herkes için bu eserin okunmasını zorunlu kılmaktadır. “Bu mükemmel biyografi, alanında bir ilk.” L’événement du Jeudi