Adem Apak

Örnek Ahlâklarıyla Peygamberler

Bütün peygamberler, Allah’ın emirlerini kullarına ulaştırmak ve onlara doğru yolu göstermekle görevlendirilmiş hidayet elçileridir. Onların esas itibariyle iki temel görevi olup bunlar tebliğ/duyurma ve beyan/açıklamadır. Peygamberlerin tebliğ ve açıklama gibi esas görevlerinin tamamlayıcısı olarak diğer bir misyonları ise tebliğ ettiklerinin pratik olarak hayata ve davranışlara yansıtılmasıdır ki, buna genel olarak ahlâk adını vermek mümkündür. Ahlâk en basit anlamıyla insanın tavır ve davranışlarını Allah’ın istediği şekilde tanzim etmesi demektir. Bundan dolayı ilk peygamber Hz. Adem’den son peygamber Hz. Muhammed (s.a.s) kadar bütün peygamberler tebliği görevlerinin yansıra bir ahlâk elçisi ve önderi misyonunu da îfâ etmişlerdir. Yüksek ahlâkî erdemler Allah Elçileri’nin herbirinde bulunmakla birlikte yaşadıkları dönem ve şartlar gereği bazılarında belli ahlâkî erdemlerin daha belirgin hale geldiğine de şahit olunmuştur. Bu hususta Cenab-ı Hakk, Kur’ân-ı Kerîm’de “O peygamberlerin kimini kiminden üstün kıldık” (Bakara, 2-253) buyurmuştur. Nitekim Allah elçileri arasında Hz. Âdem tevbesiyle, Hz. Eyyûb sabrıyla, Hz. İbrahim cesaret ve mücadelesiyle, Hz. İsmail teslimiyetiyle, Hz. Yûsuf iffetiyle, Hz. Mûsa zulme karşı baş kaldırışıyla, Hz. Lokmân ise hikmetiyle temayüz etmiştir. Son peygamber Hz. Muhammed (s.a.s) ise “Ben güzel ahlâkı tamamlamak için gönderildim” hadisinde de ifade ettiği gibi kendisinden önceki peygamberlerin temsil ettikleri bütün ahlâkî özellik ve güzelliklerin en mükemmel örnekliğini bütün insanlığa en güzel haliyle sunmuştur.

Kuran Temelli Siyeri Nebi

İnsanlığa son ilâhî mesaj olan Kur’ân-ı Kerîm esas itibarıyla bütün İslâmî ilimlerin temel kaynağını teşkil eder. Başka bir ifadeyle İslâmî ilimler İslâm dininin kaynağı olması bakımından esas itibariyle Kur’ân’a dayanır. Dolayısıyla sadece kıraat ve tefsir gibi doğrudan Kur’ân’la ilgili ilimlerin değil, hadîs, fıkıh, kelâm, tasavvuf ve İslâm felsefesi gibi ilimlerin de esas kaynağı Kur’ân’dır. Çünkü Kur’ân, bütün bu ilimlerin konularıyla ilgili temel bilgiler, ilkeler ve hükümler vaz’etmektedir. Hz. Peygamber’i (s.a.s) insanlığa tanıtan en orijinal ve en sahih kaynak Kur’ân’dır. Bu sebeple Hz. Muhammed’le (s.a.s) ilgili tasavvurda ana çerçeveyi belirleyecek olan bu kitap olmalıdır. İşte bundan dolayı Kur’ân, tanıttığı Peygamber, peygamberlik kurumu ve Hz. Peygamber’le (s.a.s) ilgili tüm tasavvur ve yaklaşımların kendisine vurulması gereken mihenk taşıdır. Zihnimizde oluşması gereken peygamber tasavvurunun esas kaynağı Kur’ân olmalıdır. Allah Rasûlü (s.a.s) hakkında bir bilgi, bir düşünce nerede yer alırsa alsın, kimden gelirse gelsin, Hz. Muhammed (s.a.s) ile ilgili olarak Kur’ân’daki temel çerçeveyle uyumlu değilse, o bilginin herhangi bir değer ifade etmesi mümkün değildir. Bu sebeple Hz. Peygamber’in (s.a.s) hayatı Kur’ân’dan hareketle yazılmalıdır. Kur’ân merkezli hazırlanacak siyerlerde Hz. Peygamber’in (s.a.s) şahsiyetinin, Allah’ın kendisine bahşettiği ahlâkî, psikolojik ve aklî yeteneklerinin olgunluk, üstünlük ve parlaklığın zirvesine nasıl ulaştığı; davetin seyrinde meydana gelen olayların, mücadele, direnme, meydan okuma, hicret, cihad, gazveler, fetihler, gelişme ve ilerlemeler ele alınmalıdır. Bu yaklaşım biçimi İslâm davetinin geçirdiği safhaları kavratarak, büyük zafere ulaşıncaya kadar yaşanan süreci en doğru bir şekilde anlamaya imkân sağlayacaktır.

Hz Peygamber sav Döneminde Münafıklar

Risâletin Medine döneminde zahiren Müslüman görünen ancak gönülleri Müslümanların düşmanı gruplarla birlikte olan münafıkların Müslümanların içinde yaşamaları, üstelik Müslümanların yakın akrabası olması da onların Müslüman toplum için tehlikesini daha da artırmaktadır. Adeta virüslerin vücut içinde barınmak suretiyle bedenin bağışıklık sistemini zafiyete uğratıp dışarından gelecek hastalıklara da açık hale getirmesi gibi nifak hareketi de benzer şekilde müslüman toplum bünyesindeki birlik ve dayanışmayı zafiyete uğratacak faaliyetler gerçekleştirirken, bir taraftan da Müslüman toplumu yok etme hedefini taşıyan başta müşrik-Yahûdîler olmak üzere her türlü düşman oluşumlarla iş birliği yapmak suretiyle Müslüman toplumu tehdit etmiştir. Mevcut şartlarda çift yönlü faaliyet gösteren münafık grupla mücadelenin açık düşmanlarla mücadeleye göre farklı stratejilerle gerçekleştirilmesi zarureti vardır. Hz. Peygamber (sav) Döneminde Münafıklar başlıklı bu çalışma nifak hareketinin ilk ortaya çıktığı ve Müslümanlara karşı organize faaliyetler gerçekleştirmeye başladığı Medine döneminde Hz. Peygamber’in (sav) ve Müslümanların nifak hareketi ve münafıklarla mücadelesinin ortaya konulmasını hedeflemektedir. Kaldı ki nifak hareketi Hz. Peygamber (sav) döneminde çıkmış olmakla birlikle benzer ortam ve şartlar oluştuğunda sonraki zamanlarda da mutlaka kendini gösterecektir. Bu sebeple Hz. Peygamber’in (sav) ve ilk Müslümanların nifak hareketiyle mücadele stratejisi benzer durumlarla gelecekte karşı karşıya kalma durumunda kalan Müslüman toplumlar için de örnek strateji olma özelliği de taşımaktadır.

Ebu Cafer Mansur Önderlerimiz 23

Abbâsî hanedanının ilk hâlifesi Ebü’l-Abbâs Seffâh’ın ardından halifeliği üstlenen Ebû Cafer Mansûr gerçek anlamda Abbâsîler Devleti’nin kurucusu sayılır. Onun idaredeki ilk önemli adımları ise Emevîlere karşı gerçekleştirilen ihtilal hareketinin ortaklarını sırasıyla tasfiye edip yönetimi Abbâsî hanedanında birleştirmesi suretiyle iktidarda birliği sağlaması, bunun devamı mahiyetinde Emevî yönetiminin yeniden canlandırılması adına gerçekleştirilen isyan faaliyetlerini başarısız kılmasıdır.Ebû Cafer’in iktidarda baş etmek durumunda kaldığı en önemli dâhilî problemler ise Ebû Müslim’in öldürülmesi bahanesiyle ortaya çıkan Horasan ve Maveraünnehr merkezli siyasî isyanlardır. Yönetimi tehdit eden diğer bir faaliyet ise iktidarın aslında kendi hakları olduğuna inanan bu uğurda Emevîler döneminden itibaren mücadele eden Ali evladı hareketleridir. Mansûr bunların yanı sıra farklı zamanlarda ülkenin değişik bölgelerinde yaşanan Hâricî isyanlarını da etkisiz hale getirmiştir.Halîfeliği döneminde bir taraftan dâhilî problemlerle meşgul olan Ebû Cafer Mansûr diğer taraftan da Abbâsî hanedanına devlet olma karakteri kazandırmak adına ülkeye yeni bir başkent kurma ihtiyacı duymuş, bu sebeple uzun araştırmalar sonucunda günümüz Irak’ının da yönetim merkezi olan Bağdat’ı başkent sıfatıyla inşa etmiştir. Bağdat, kuruluşundan itibaren sadece bir siyasî merkez olmayıp aynı zamanda ilim, kültür, sanat ve ticaretin de rakipsiz merkezi olma özelliğini uzun asırlar devam ettirmiştir. Bütün bunlar sebebiyle Abbâsîler devleti tarihinde Ebû Cafer Mansûr döneminin önemli bir dönüm noktası olduğunu tespit etmek, kendisini de gerçek anlamda Abbâsîler devletinin kurucusu olarak kabul etmek mümkündür.

Hazreti Osman Önderlerimiz 3

İslâm tarihinde Hz. Muhammed’in (sav) vefatının ardından Hz. Ebû Bekir’in halîfe seçilmesiyle başlayıp Hz. Ali’nin şehit edilmesiyle sona eren süreçte, özellikle Hz. Osman ve Hz. Ali dönemi hadiseleri Müslüman ilim adamlarının izah etmekte en fazla zorlandıkları İslâm tarihi konularının başında yer alır. Zira bu hadiselerde zikri geçen şahsiyetlerin önemli bir kısmı Hz. Peygamber’in (sav) sahâbesidir. Bu sebeple Müslüman ilim adamlarının onlar hakkında serbest yorum ve değerlendirmelerde bulunmaları kolay olmamıştır. Hulefâ-i Râşidîn döneminin izahı zor olan hadiselerinin yaşandığı ilk dönem ise Hz. Osman’ın halîfeliği zamanıdır. Hâricîlik, Şia, Mutezile gibi bir kısım siyasî/itikadî fırkalar ve gruplar bu dönem olaylarında zikri geçen bazı sahâbe önderleri hakkında olumsuz kanaat serdetmişler, hatta onlardan bir kısmını hakkında fâsıklık hatta kâfirlike ithamında bulunmuşlardır. Buna karşılık bir kısım şahıs ve gruplar da adı geçen fırkalara tepki duymaları sebebiyle bu dönemde meydana gelen hadiseleri ya inkâra yönelmişler ya sahâbe toplumunun fertlerini kutsallık mertebesine taşıyarak onları hatasız insanlar olarak görmeye ve göstermeye çalışmışlar ya da akıl sınırlarını zorlayan teviller yapmak veya mevhum suçlular icat etmek suretiyle meydana gelen hadiselerin sorumluluğundan onları uzak tutma çabası içinde olmuşlardır. Bütün bu olumsuz şartlar sebebiyle İslâm tarihinin bahsi geçen döneminin anlaşılması ve sağlıklı bir şekilde izahı da tabiatıyla güçleşmiştir. Çalışmamız bu alanda yapılan akademik faaliyetleri mütevazı bir katkı niyeti taşımaktadır

Hazreti Ebu Bekir Önderlerimiz 1

Hz. Peygamber’in (sav) vefatıyla Müslümanların yönetim sorumluluğunu üstlenen Hz. Ebû Bekir’in yaklaşık iki buçuk yıl süren halifelik dönemi İslâm tarihinin önemli ve kritik hadiselerinin yaşandığı bir sürece karşılık gelir. Müslüman toplum için bu dönemin ilk ciddi sınavı Hz. Peygamber’in (sav) dünyevî/siyasî misyonunu üstlenecek yeni halifenin seçilmesidir. Hz. Peygamber’in (sav) vefatından önce başlayan, Hz. Ebû Bekir’in halife olmasıyla birlikte etkisini artırıp Arabistan’ın her tarafına yayılan isyan/irtidat hareketleri ise Müslümanların hem varlığını hem de birliğini tehdit edecek boyutlara ulaşmıştır. Buna rağmen Hz. Ebû Bekir’in sergilediği sorumlu yönetim sayesinde ilk halife seçimi sorunsuz olarak tamamlanmış, ardından irtidat ve isyan hareketleri bastırılmak suretiyle Arabistan’da siyasî istikrar yeniden sağlanmıştır. Müslümanlar bunun ardından Arabistan’ın kuzeyine doğru fetih hareketlerine girişmek suretiyle günümüzde Suriye ve Irak topraklarını içine alan geniş coğrafyada boy göstermeye başlamışlardır. Hz. Peygamber’in (sav) ardından Müslümanların yönetimini üstlenen, onları başlarında peygamberin bulunmadığı bir döneme hazırlayan Hz. Ebû Bekir’in hem şahsiyeti, hem de siyaseti açısından gerek Müslümanlara, gerekse bütün insanlığa tanıtılması İslâm tarihi açısından önem arz etmektedir. Bu sebeple onun örnek yönetim anlayışının ortaya konulması zaruretinden yola çıkılarak bu eserin hazırlanmasına karar verilmiştir.

Siyeri Nebi Adem Apak

Ülkemizde, gerek örgün, gerekse yaygın eğitimde Siyer-i Nebî'ye olan ilginin artması, siyere dair eserlere olan ihtiyacı en üst düzeye çıkarmıştır. Bu ihtiyaç, Milli Eğitim Bakanlığı'nın öğretmenlere siyer dersi için tertip ettiği, bizlerin de zaman zaman görev aldığımız Hizmet İçi Eğitim seminerlerinde katılımcı öğretmenler tarafından da bizzat dile getirilmiştir. Gerek şahsî tespitlerimiz, gerekse bu konudaki talep ve beklentiler, böyle bir kitabı kaleme almamızı gerekli kılmıştır. Kitabın ilk üç kısmı Hz. Peygamber'in (s.a.s) tarihi şahsiyeti ve tebliğ mücadelesini incelerken, son iki bölüm ise onun şahsiyetine ve evrensel davetine odaklanmıştır ki, aslında onun siyeri bütün bunların toplamı olarak kabul edilmelidir. Buna göre, dördüncü bölümde onun şahsî özellikleri, ahlâkî hususiyetleri ve örnekliği, aile hayatı ile sosyal, siyasî yönü ve çocuklar ve gençlerle geliştirdiği münasebetleri esas alınmıştır. Kitabın son bölümü ise, Hz. Peygamber'in (s.a.s) evrensel mesajlarını muhtevi olup, bunlar tevhid, adalet, ilim, kardeşlik, insan hakları ve barış başlıkları altında incelenmiş, bu şekilde çalışmada Allah Rasûlü'nün (s.a.s) hem sureti, hem de sîreti bir arada sunulmaya çalışılmıştır.

Siyer Araştırmaları

Siyer Araştırmaları başlığıyla hazırladığımız bu kitap, yaklaşık 20 yıla ulaşan akademik hayatımızda, siyer ile ilgili kaleme aldığımız akademik makalelerin, sunulan tebliğlerin ve siyer muhtevalı yayınlanan dergilerdeki bir kısım yazıların seçkisinden oluşmaktadır. Birbiriyle konu alakaları dikkate alınarak, belli başlıklar altında toplanan yazıların, daha önce yayınlanmış olanları, gerek dil ve üslup, gerekse kaynak bilgisi yönünden tekrar gözden geçirilip bir kısım ilavelerle yeniden düzenlenmiş, muhtelif zamanlarda yayınlanmış dergi veya sempozyum kitaplarında dağınık haldeki metinler, konu uyumu da gözetilmek suretiyle belirli bir sunum çerçevesinde bir kitap haline getirilerek okuyucunun bilgi ve hizmetine sunulmuştur. Gerçekleştirdiğimiz bu çalışma, ilim dünyasına, özellikle de siyer muktesebatına mütavazı bir katkı sunmayı hedeflemektedir.

İslam Tarihi Araştırmaları

Hazırladığımız bu kitap, daha önce yayınlanan Siyer Araştırmaları kitabının devamı ve tamamlayıcısı niteliğindedir. İlk eserde, İslâm öncesi Arap tarihi konuları bulunmakla birlikte genel olarak Hz. Peygamber'in(sav) hayatı ve faaliyetleri muhtevalı makaleler ve tebliğler, tasnîfli bir şekilde sunulmuştu. Bu çalışmamızda da benzer anlayışla Siyer konuları dışındaki İslâm tarihi alanında yapılan araştırmalarımız bir araya getirilmiştir. Mezkur çalışmaların bir kısmı, akademik dergilerde yayınlanmış veya tebliğ olarak sunulmuş, bir kısmı ise burada ilk defa yayınlanma imkanına kavuşmuştur. Bu şekilde, makale ve tebliğ mahiyetindeki bazı akademik faaliyetlerimizin bir araya toplanması ve yeniden gözden geçirilerek ilim dünyasına kazandırılması temin edilmiştir.

Hz Peygamberin Etrafındaki Çocuklar ve Gençler

Müslüman toplumumuzun çocuk ve gençlerine yönelik olarak hazırlanan bu kitap, Hz. Peygamberin (s.a.v) çocuklar ve gençler ile ilgili mükemmel örnekliğinden davranış modelleri ortaya koyma, yeni nesillerin daha sağlıklı yetişmesinde mütevazı bir katkı sağlama umudunun bir neticesidir. Kitap üç ana başlık altında ele alınmıştır. Birinci Bölümde, Hz. Peygamberin (s.a.v) çocukluğu ve gençliği hakkında muhtasar bilgiler vardır. Kitabın bu kısmı, Allah Rasûlünün (s.a.v) risâletine kadar geçen hayatının kısaca özetlenmiş şekli olarak görülmelidir. İkinci bölümde ise, çalışmanın esasını teşkil eden Hz. Peygamberin (s.a.v) çocuklar ve gençlerle ilişkileri, onun yeni yetişen nesillerle irtibatı, hayatından örneklerle sunulmuştur. Bu bahiste ayrıca çocukların ana-babalarıyla ilişkileri merkezinde özellikle Kurânda zikri geçen bazı peygamberlerin çocuklarıyla ilişkileri ve onların çocuk yetiştirmedeki gayretleri takdim edilmektedir. Kitabın üçüncü ve son bölümünde ise, gerek Mekke, gerekse Medine döneminde İslâm ile erken dönemde müşerref olan, ayrıca Müslümanlığın yayılmasına ve İslâmî ilimlerin gelişmesine mühim katkılar sağlayan çocuk ve genç sahâbîlerin hayatlarını ihtiva eden bir seçki sunulmuş, onların kısaca hayatları ve dine hizmetleri hakkında muhtasar bilgiler verilmiştir.

Gençler İçin Siyeri Nebi

Genel olarak ortaöğretim çağındaki öğrenciler için hazırladığımız bu kitapta, siyer konuları, ana kaynaklardan istifade edilerek, sade bir üslupla sunulmuş, ayrıca tartışmalı olabilecek konularda akademik tartışmalara yer verilmemiştir. Gençlerimizin okuyabilmeleri için kitabın hacmi de mümkün olduğunca kısa tutulmaya çalışılmıştır. Temennimiz, bu kitabın, pek çok genç kardeşimizin örnek insan Hz. Peygamber'i (sav) tanımalarına mütevazı bir katkı sağlamasıdır.

Erken Dönem İslam Tarihinde Asabiyet

Bu kitapta, önce asabiyetin kavramsal çerçevesi sunulmuş, daha sonra bu çerçeve doğrultusunda İslâm tarihi hadiseleri, câhiliye döneminden başlanıp Emevîler'in sonuna kadar gözden geçirilerek, asabiyetin gelişen hadiselerdeki rolünün tespitine çalışılmıştır. Başka bir ifadeyle, Asabiyet kavramı tarihi olarak da nitelendirilebilecek olan bu kitapta, câhiliye döneminden Emevîler'in sonuna kadar geçen sürecin asabiyet merkezli bir okuma denemesi yapılmıştır. Kitap, genel olarak siyasî tarih bakış açısına sahiptir. Ancak asabiyetin psikoloji, sosyoloji, hukuk ve siyaset bilimi gibi farklı disiplinlerin metotlarıyla da incelenmesi ve bir bütün olarak hadiselerdeki rolünün tespitinin yapılmasına da ihtiyaç vardır ki, bu faaliyet, bütün İslâm tarihi süreci de dikkate alındığında, bir kişinin veya herhangi bir bilim disiplininin tek başında altından kalkabîleceği bir faaliyet değildir. Dolayısıyla, bu kavramın disiplinler arası ortak araştırmalarla çeşitli boyutlarıyla yeniden incelenmesi gerekmektedir. Bu bahiste bizim çalışmamız, İslâm tarihi okumalarına ve asabiyetin anlaşılması çabalarına siyasî tarih açısından bir katkı sayılmalıdır.

Ashabı Kiram İslamın Örnek Şahsiyetleri

Ashâb-ı Kirâmın dindeki ve İslâm tarihindeki tartışılmaz yeri ve önemi sebebiyle Sahâbe biyografileri (Tabakât), İslâm alimleri tarafından telif edilen ilk eserler arasında yer almıştır. İslâm tarihinin hemen her devrinde, yeni Sahâbe biyografileri telifi gerçekleştirilmiştir. Zira her dönemde, Müslümanların Sahâbeyi tanıma ve onların hayatlarını öğrenme ihtiyacı devam etmektedir. Biz de bu çalışmamızla, günümüz insanına hitap etmek üzere, İslâm tarihinin ilk asrında yaşamış ve bu dönem hadiselerinde etkin rol oynamış bulunan seçkin Sahâbîlerin biyografisini bir araya getirdik. Eserin hazırlanmasında, hem ilk el kaynaklardan, hem de bu muhtevayla daha sonra yazılmış araştırma mahsulü çalışmalardan istifade edilmiştir. Kitabın, gerek Sahâbenin tanınması ve tanıtılması, gerekse siyer ve İslâm tarihi hadiselerinin şahıs merkezli olarak yeniden okunması ve anlaşılması çabalarına mütevazı bir katkı sağlamasını ümit ediyoruz.

Anahatlarıyla İslam Tarihi 1

Bu çalışmanın hedef kitlesi her şeyden önce genelde ilimle ve İslâmî ilimlerle, özelde de tarih ve İslâm tarihiyle ilgilenen ve okuyan kişilerdir. Ayrıca İslâm tarihi dışındaki dinî ve sosyal bilimlerle meşgul olan okurların siyasî tarihi bilmeden doğru değerlendirmeler yapmaları zordur. Zira ictimaî, ilmî, iktisadî hayatın, siyasî hayattan doğrudan etkilendiği ve bu ilimlerin siyasî hadiselerden bağımsız olarak gelişmedikleri kabul edilen bir gerçektir. Dolayısıyla Tefsir, Kelâm, Fıkıh, Tasavvuf ve Felsefe gibi disiplinlerde okumalar yapanların, inceledikleri dönemlerin siyasî hayatını bilmeleri gerekmektedir.

Anahatlarıyla İslam Öncesi Arap Tarihi ve Kültürü

İslam öncesi Arap tarihi genel olarak Cahiliye çağı, bu dönemin kültürü de Cahiliye kültürü olarak isimlendirilir. Bu tabirlerden bir asırdan başlayıp beş asra kadar ulaşan Arap geçmişi kastedilir. Arap kültürü ise esasında Hz. Peygamber'in peygamber olarak gönderildiği ortam, başka bir ifadeyle Kur'an vahyinin muhatap aldığı vasat anlamına gelir.

Anahatlarıyla Hz Muhammedin Evrensel Mesajları

Allah Rasûlünün (s.a.v) söz ve davranışlarının doğru olarak tespit edilmesi için Müslümanların geliştirdikleri rivayet ve senet sistemi başka bir millet ve dinin tarihi ve kültüründe mevcut değildir. Dolayısıyla, Hz. Peygamberin (s.a.v) tanınması ve tanıtılması için Müslümanlar muazzam bir bilgi hazinesine sahiptirler. İşte bu kaynaklardan istifadeyle, son peygamberin mesajlarının en doğru bir şekilde bütün insanlığa sunulması gerekir. Bu kitap, bahis konusu hususa, mütevazı bir katkı sunmak amacıyla hazırlanmıştır. Kitabın esasını, Hz. Peygamberin (s.a.v) Veda Hutbesi'nde bütün insanlığa vasiyeti kabilinden dile getirdiği esaslar teşkil etmekte ve insanlığa çağrısının temel konuları detaylı olarak açıklanmaktadır.

Anahatlarıyla İslam Tarihi 4

Beş asır boyunca Müslümanlar'ın önderliğini temsil eden Abbasi halifeliği, İslam tarihinde Osmanlılar'dan sonra en uzun ömürlü devlettir. Abbasiler, uzun süre Müslümanların siyasi hayatına hakim olmuş, son anına kadar da İslam dünyasının manevi liderliğini sürdürmüştür. Bu tarihi süreçte dini, sosyal ve kültürel alanda çok büyük değişimlere şahit olunmuştur. Değişimlerin yaşanılan sürecin siyasi hayatıyla doğrudan irtibatı bulunmaktadır. Binaenaleyh asırlar boyunca gerek İslam aleminde, gerekse o dönemin bilinen dünyasında meydana gelen gelişmelerin ortaya konulabilmesi, Abbasi siyasi tarihinin bilinmesiyle doğrudan alakalıdır.

Anahatlarıyla İslam Tarihi 2

Unutulmamalıdır ki, Hulefa-i Raşidin dönemi Hz. Peygamber’den (sav) sonraki İslâm tarihi sürecinin en önemli kısmına tekabul etmektedir. Gerek ilk Müslümanlar’ın siyasî, sosyal ve dinî faaliyetleri, gerekse İslâm dininin pek çok kıtada yayılış tarihinin iyi ve doğru anlaşılabilmesi, bu zaman diliminin sağlıklı bir şekilde anlaşılmasıyla doğrudan ilgilidir. Kanaatimizce bütün bir İslâm tarihi sürecinde olduğu gibi, ilk dönem hadiselerinin de aynı şekilde hiç bir ön yargı taşımadan, samimi gayretle açıklanmaya ihtiyacı vardır.

Anahatlarıyla İslam Tarihi 3

İslâm tarihinde Muaviye b. Ebû Süfyanın Hz. Hasandan halîfeliği devralmasıyla başlayıp Mervan b. Muhammedin öl-dürülmesine kadar geçen döneme Emevî Asrı adı verilir. Gerek Hz. Peygamber (sav) devrinde yaşamış sahâbe ile ondan sonraki nesil arasında bir zaman köprüsü olması, gerekse bu süreçte meydana gelen hadiselerin Müslüman-ların zihninde derin izler bırakmış olması sebebiyle, Emevîler devleti İslâm tarihinin üzerinde en fazla tartışma yapılan dönemini teşkil eder. Bu tarihi sürece dair akademik, entellektüel ve popüler ilgi ve alâka günümüzde de etkisini sürdürmektedir. ...