Selim Demirci

Sömürge Döneminde Hadis ve Yorum

Geleneksel hadis ilminin seyrini takip eden bu çalışma, Hindistan’daki hadis şerh faaliyetlerine odaklanarak modern dönemin karakteristik özelliklerini belirlemeyi amaçlıyor. İngiliz sömürgesi altındaki hadis çalışmalarının ana hatlarını çizen eser, bölgedeki ilim ve kültür dinamiklerinin evrimini, toplumsal değişimlerin etkilerini ve hadis geleneğinin önemli figürlerini ele alırken, modern dönemin klasik hadis şerhlerinin ortaya çıkışını ve bunların günümüzdeki önemini vurguluyor. Demirci, Hindistan’ın 1800-1950 yılları arasındaki dönemi ile ilgilenirken özellikle hadis şerhi faaliyetlerine dair genel bir bakış sunuyor Hint alt kıtası hadis faaliyetlerini ele alan ve yaşanan bazı tartışmalara değinen diğer akademik çalışmalardan farklı olarak bu kitap, bilhassa 1800-1950 yılları arasını merkeze alarak hadis yorumculuğunun karakteristik özelliklerini tespite yoğunlaşıyor. Sömürge Döneminde Hadis ve Yorum, hadis yorumculuğunun Hindistan’daki dönüşümünü, dinî, siyasî ve kültürel bağlamlar içinde değerlendirmesiyle tarihi öneme sahip bu dönemi daha iyi okumamıza yardımcı olacak...

İlim ve Alim

Hz. Peygamber kendisinin muallim olarak gönderildiğini söylemiş ve ahirete irtihaline değin etrafındakilere mekân ayrımı yapmaksızın çeşitli vesilelerle ilim öğretmiştir. O, kendisinden en kısa bir sözün dahi olsa aktarılmasını istemiş, bunu yapanların yüzünün ağarması için Allah’a dua etmiştir. Onun bu tavsiyesinin bir sonucu olarak Müslümanlar, başta hadis olmak üzere ilim adına her şeyi sahiplenerek peşine düşmüşlerdir. Hz. Peygamber’e dair ne varsa toplama çabasında olan muhaddisler ise hadislerde yer alan ve bu çabaların arka planını oluşturan ilme dair metinleri bir araya getirmeyi ihmal etmemişlerdir. Bu gayretler hadis kaynaklarında “Kitâbü’l-İlm” başlığı ile kendisine yer bulmuştur. Nitekim böyle bir bab başlığı, Tirmizî’nin Câmi‘inde de bulunmaktadır. Hatta günümüzde bazı ilahiyat fakültelerindeki hadis derslerinde, Tirmizî’nin “Kitâbü’l-İlm”i okutulmaktadır. Bu sebeple söz konusu esere dair bazı notların iki kapak arasına girmesinin faydalı olacağı düşünülmüştür. Öğrencilerimizin elinde derli toplu bir kitap bulunması arzusunun yanında farklı kesimlerden hadisle ilgilenenlerin istifadesi de bu çalışmanın beklentileri arasında yer almaktadır. Bu amaçla klasik hadis kaynaklarından biri olması hasebiyle Tirmizî’nin “Kitâbü’l-İlm” bölümü, hadis tekniği açısından kısaca ele alınmıştır.