Esra Atmaca

Celâleddin Harezmşah - Önderlerimiz 13

Tarihe adını altın harflerle yazdıranlar genellikle büyük başarılar elde eden, ülkesinin sınırlarını genişleten, düşmanı topraklarından kovmayı ve halkını korumayı başaranlar olsa da daha farklı yönleriyle unutulmayan isimler de vardır. Zira başarı sadece hedefe ulaşmak değildir. İnsanların amaçları uğruna gösterdikleri çaba da takdire şayandır. İşte Celâleddin Harezmşah gayretiyle, her türlü zorluğa ve kayba rağmen direnmesiyle, insanların adını duyduklarında korkudan titredikleri Moğollar karşısındaki duruşuyla unutulmayan ve asla unutulmayacak isimlerden biridir. O, Moğollar tarafından tarumar edilen ülkesini yeniden ihya etmek, Müslüman şehirlerini istilâlardan korumak için on bir yıllık saltanatı süresince hiç durmadan cepheden cepheye koşturan, Moğollara batı seferlerinde ilk yenilgileri yaşatan isimdir. Onun bu başarıları, cesaret ve kararlılıkla hareket edildiği takdirde Moğollar gibi güçlü ordulara sahip grupların bile mağlup edilebileceğini gösterdi. Celâleddin’in cesareti, en büyük düşmanı Moğol Sultanı Cengiz Han’ın bile ona hayranlık duymasına ve “Böyle bir oğula sahip olan babaya ne mutlu.” demesine sebep oldu. Ayrıca o, ölümünden sonra bile adı geçtiğinde Moğolların korkuya kapıldıkları bir isim haline geldi. Sonuç olarak Celâleddin Harezmşah, bilhassa kahramanlığıyla ve cesaretiyle, Müslümanlara zulmeden gruplarla mücadelesi nedeniyle asırlardır adının saygıyla anılmasını sağladı. Bugünün insanının onun hayatından öğreneceği pek çok şey bulunmaktadır. Elinizdeki bu kitap Celâleddin Harezmşah’ı okumanız, anlamanız ve tarihteki en önemli liderlerden biri olarak tecrübelerinden yararlanmanız amacıyla siz kıymetli okuyucular için hazırlandı. İstifade etmeniz temennisiyle.

Halepte İlmi Hayat

Memlûkler döneminde, başşehir Kahire'den sonra Dımaşk'ın ardından ikinci önemli ilim merkezi Halep'ti. Halep'te bu dönemde faaliyet gösteren medreselerin büyük çoğunluğu Zengîler ve Eyyûbîler'den devralındı. Müfredâtlarında diğer ilimler de yer almakla beraber umûmî medreselerde yoğun olarak fıkıh ilmi öğretiliyordu. Ayrıca dârülkur'ân, dârülhadis, bîmâristân diye anılan ihtisas medreseleri de vardı. İlk ikisinde tümüyle ihtisaslaşmaya yönelik ders verilirken, bîmâristânlarda hem pratik olarak tedavi uygulanıyor hem de talebelere tıp ilmi uygulamalı olarak öğretiliyordu. Memlûkler dönemi ilmî hayat açısından oldukça canlı ve önemli bir özelliğe sahipti. Bugün farklı alanlarda sıkça başvurduğumuz pek çok ilmî eser bu zamanda telif edildi. Halepli veya Halep'te öğrenim görmüş ulemâ da ilim dünyasına önemli katkı sağladı. Elinizdeki çalışma, söz konusu dönemde Halep'te faaliyet gösteren ilmî müesseseler ve çeşitli ilim dallarında önde gelen Halep ulemâsı hakkında bilgiler sunmaktadır.