Abdurrahman Çetin

Peygamberimiz ve Sosyal Hayat

Peygamberimiz ve İbâdetler

Yüce Allah tarafından bize örnek kılınan Peygamberimiz, her yönüyle mükemmel bir insandır. Onun hayatı, her türlü olumsuzluklardan arınmış, bütün yönleriyle örnek alınabilecek niteliktedir. Peygamberimizin ibâdet hayatı da bizim için en güzel örnektir. İbâdet; bize sayısız nimetler bahşeden Yüce Allah'ın, bizden beklediği bir görevdir ve bizim O'na olan borcumuzdur. Aslında ibâdete Allah'ın değil, insanların ihtiyacı vardır. Çünkü ibâdet ve dua hissi, insanın yaratılışında mevcuttur; bunu tersine çevirmek ve yok etmek mümkün değildir. Bunun içindir ki, Peygamber efendimiz îmandan sonra ibâdetler üzerinde titizlikte durmuş ve bizzat kendi yaşayışıyla bunun en güzel örneklerini vermiştir. İşte bu kitap, o büyük insanın ibâdetleri hakkında bilgi sunmak amacıyla hazırlanmıştır.

Endülüslü Âlim Ebû Amr Ed-Dânî ve Kıraat İlmindeki Yeri

Her ilimde olduğu gibi Kıraat ilminde de, bu sahanın temel taşı mesabesindeki şahsiyetleri incelemenin zarureti açıktır. Bunların en önde gelenlerinden birisi de Endülüslü âlim Ebû Amr ed-Dânî (444/1053)'dir. Kıraat ilminde büyük bir otorite olan Ebû Amr ed-Dânî üzerinde şimdiye kadar -bildiğimiz kadarıyla- hiçbir araştırma yapılmamıştır. Halbuki onun ciddiyetle ele alınıp, bir tez çapında incelenmesinin ve çeşitli yönleriyle ortaya konulup ilim âlemine tanıtılmasının büyük faydalar sağlayacağı âşikârdır. Bu kitap, bu düşünceden hareket ederek, bu ilmin büyük âlimi ed-Dânî'yi hem ilmini ve Kıraat ilmindeki yerini, hem de hayatını detaylarıyla ele almaktadır. Kitap, üç bölümden meydana gelmektedir: Giriş'te, konunun önemi, çalışma metodumuz ve konuyla ilgili kaynaklar ile Kıraat ilmi hakkında kısa bilgi verilmiştir. Birinci Bölüm'de; müellifimizin hayatına geçmeden önce, onun yaşadığı hicrî IV. ve V. / milâdî X. ve XI. asırlarda İslâm âleminin genel görünümünü ve ed-Dânî'nin memleketi olan Endülüs'ü; Endülüs Emevî Devleti'ni ve o devirde Endülüs'te ilim ve medeniyetin durumunu zikrettik. İkinci Bölüm'de; müellifimizin tespit edebildiğimiz bütün eserleri tanıtılmıştır. Üçüncü Bölüm'de ise; Dâni'nin ilmî faaliyetleri incelenmiştir.

Kıraatların Tefsire Etkisi

Kuranın farklı yorumlanmasına sebep olan özelliklerden birisi de kıraatlardır. Tarihî gelişim içinde Kıraatı Aşera (On Kıraat) adıyla tespit edilip, hem kitâbî olarak muhafaza edilen ve müslümanlar arasında meşhur olan kıraatların, Kuranı anlamada genişlik ve çeşitlilik sağlayan başlıca faktörlerden birisi olduğunu söylemek mümkündür. Bu eserde, tefsire değişik boyut, çeşni ve zenginlik kazandıran kıraat ihtilâflarının tespiti ve bunların izahı yer almaktadır.

Kuran Okuma Esasları Tecvid

Müslümanlar, Kur'ân-ı Kerîm’i korumakla yükümlüdür. Onu koruma yollarından birisi de okumaktır. Bunun içindir ki, Kur'ân okumak, dinimizde ibâdet olarak kabul edilmiştir. Ancak bu, gelişigüzel bir okuyuş değil, usûlüne uygun bir okuyuştur. Yüce Allah, Kitabının "tertîl" ile okunmasını buyurmuştur; bu da yavaş yavaş, tane tane, kurallarına uygun olarak okumak demektir. Kur’ân’ı, kurallarına uygun olarak okumasını öğreten de Tecvîd’dir. Bu bakımdan tecvîd, bir fantezi ve lüks değildir; Kur’ân’ın Allah tarafından indirildiği şekilde okunmasını sağlayan bir ilim ve sanattır. Tecvîdin, ilmî ve amelî iki yönü vardır. Tecvîdin ilmî (teorik) yönünü bilmeden -kulaktan dolma şekliyle- Kur'ân okumak mümkün ise de, asıl ve ideal olanı, tecvîd bilerek okumaktır. İşte bazı İlahiyat Fakültelerinde ders kitabı olarak da okutulan bu eser, bu hedefe varmak isteyenlere yardımcı olmak maksadıyla hazırlanmıştır. Eserde klasik tecvîd konularının yanında, Kur’ân kıraatıyla ilgili daha pek çok konuya da yer verilmiştir.

Peygamberimizin Hayatı

Peygamberimiz, her yönüyle mükemmel bir insandır. Onun hayatı, her türlü olumsuzluklardan arınmış, bütün yönleriyle örnek alınabilecek niteliktedir. Onun hakkında, “keşke bunu söylemeseydi, keşke şunu yapmamış olsaydı” diyebileceğimiz hiçbir şey yoktur. O hem bir aile babasıydı hem de Peygamberdi. Aynı zamanda bir toplum içinde yaşamakta idi. Onun hayatının ayrıntılarını bilmek bizim için önemlidir. İşte bu kitap da, o büyük insanın tanınmasına katkıda bulunmak amacıyla hazırlanmıştır.

Peygamberimizin Ahlakı

Yüce Allah Peygamberimizi bize örnek göstererek onu model almamızı emretmiştir. Peygamberimizi örnek almak için, önce onu yakından tanımak, ahlâkını ve hayat tarzını öğrenmek gerekir. Tarihte, diğer peygamberler de dahil, hiç kimsenin hayatı, söz ve davranışları Peygamberimizinki kadar ayrıntılarıyla tespit edilebilmiş değildir. Onun dînî ve sosyal hayatının yanında yemesi, içmesi, yatması, kalkması, ağlaması, gülmesi, aile ilişkileri... velhasıl özel hayatının da bütün ayrıntıları bilinmektedir. Bu bakımdan, hayatın her safhası için, Peygamberimizden bir örnek bulmak mümkündür.

Örneklerle Peygamberimiz

Yedi Harf ve Kıraatler

Yedi Harf ve kıraatlar konusu , birçok bilginimizin “büyük ve güç bir mesele” olarak değerlendirdiği, gerçekten izahı zor ve istismara müsait konulardan birisidir. Bu eser, Kur’ân kıraatıyla ilgili olarak hadislerde geçen Yedi Harf’in ne demek olduğu ve kıraatların mahiyeti bütün detaylarıyla incelenmiştir. Bilhassa, “kıraatlara yönelik oryantalist yaklaşımlar” bahsi, aktüel konulara ışık tutması bakımından önemlidir.